• Doğu Türkistan Davasındaki Fırsat ve Olasılıklar hakkında Hollanda'da Yuvarlak Masa Toplantısı gerçekleşti.
You Are Here: Home » Uygur Kimliği, Dili ve Dini » Uygurca yazılmış meslek risalelerinin ses özellikleri

Uygurca yazılmış meslek risalelerinin ses özellikleri

Serkan Çakmak

Özet
On dokuzuncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren Sincan’ın güneyinde yerli Uygurlar tarafından Çağataycadan geliştirilen yeni bir yazı dili oluşmuştur. Doğu Türkçesi diye adlandırılan bu dil, Çağatayca ile Yeni Uygur Türkçesi
arasında bir geçiş evresi gibidir. Söz konusu Türk dili, Klasik Çağataycadan özellikle leksik ve fonetik açılardan farklılıklar gösterir. Şüphesiz bu değişikliğin asıl sebebi, bu Türk diliyle yazılan eserlerin büyük bir kısmının
halk edebiyatı ürünleri olmasıdır. Halktan kişiler tarafından kaleme alınan bu ürünlerde söz varlığı ve ses bilgisi açısından birçok ağız özelliği tespit  etmek mümkündür. Bu çalışmada bugün İsveç’te Lund Üniversitesi Kütüphanesi Jarring Koleksiyonunda yer alan Türkçe on meslek risalesinin ses bilgisi özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Ele alınan risale nüshaları, büyük oranda on dokuzuncu yüzyıl sonlarıyla yirminci yüzyıl başlarında Kaşgar, Yarkend ve
Hoten gibi merkezlerde halktan kişilerce kaleme alınmıştır. Çokça ağız özelliğini barındıran bu metinlerin ses bilgisi açısından değerlendirilmesi, hem diyalektoloji hem de Türk dili tarihi açısından önem arz etmektedir. Çalışmada, meslek risalelerinde tespit edilen ses olayları risale nüshalarından alınan örneklerle farklı başlıklar altında ortaya konulmuş ve bu ses olaylarının hangi Uygur ağzında olduğu dipnotlarda belirtilmiştir.
Anahtar Sözcükler: Meslek risaleleri, Uygurca, Ses Bilgisi, Jarring Koleksiyonu

Makalenin tamamına erişmek için lütfen linki tıklayın:  UYGURCA YAZILMIŞ MESLEK RİSALELERİNİN SES ÖZELLİKLERİ

Kaynak: Uluslararası Uygur Araştırmaları Dergisi

Uygur Akademisi © Her Hakkı Saklıdır.

Scroll to top