
{"id":746,"date":"2017-09-17T18:25:27","date_gmt":"2017-09-17T15:25:27","guid":{"rendered":"http:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=746"},"modified":"2017-10-02T15:07:45","modified_gmt":"2017-10-02T12:07:45","slug":"unutulan-akrabalik","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=746","title":{"rendered":"Unutulan Akrabal\u0131k"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-750\" src=\"http:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/Kucaklama-1.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"569\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/Kucaklama-1.jpg 600w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2017\/09\/Kucaklama-1-400x285.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/>\u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin 6 \u00f6zerk b\u00f6lgesinden biri olan\u00a0<strong>Sincan-Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi (Do\u011fu T\u00fcrkistan)<\/strong>; \u00a01960 y\u0131l\u0131ndan beri devam eden dini-etnik \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir b\u00f6lgedir. Dini-etnik sebebinin yan\u0131nda, b\u00f6lgenin maden konusunda \u00e7ok zengin bir b\u00f6lge olmas\u0131 ve stratejik konumu da, \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin bu b\u00f6lgedeki planlar\u0131n\u0131 \u00f6nemli k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Rusya ile \u00c7in aras\u0131nda kalan bu b\u00f6lge, iki devletin h\u00e2kimiyetlerini geni\u015fletmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 topraklar\u0131 kapsamakta olup, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra T\u00fcrkistan b\u00f6lgesini Sovyet Rusya\u2019ya kapt\u0131rmak istemeyen \u00c7in, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131 i\u015fgal ederek egemenli\u011fi alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6371 td-animation-stack-type0-1 aligncenter\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Dogu-Turkistan-haritasi-300x197.jpg?resize=640%2C420\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" srcset=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Dogu-Turkistan-haritasi.jpg?resize=300%2C197&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i0.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Dogu-Turkistan-haritasi.jpg?resize=696%2C458&amp;ssl=1 696w, https:\/\/i0.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Dogu-Turkistan-haritasi.jpg?resize=741%2C486&amp;ssl=1 741w, https:\/\/i0.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Dogu-Turkistan-haritasi.jpg?resize=639%2C420&amp;ssl=1 639w, https:\/\/i0.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Dogu-Turkistan-haritasi.jpg?w=753&amp;ssl=1 753w\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"420\" data-attachment-id=\"6371\" data-permalink=\"https:\/\/www.stratejikortak.com\/2017\/01\/uygur-turkleri.html\/dogu-turkistan-haritasi-2\" data-orig-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Dogu-Turkistan-haritasi.jpg?fit=753%2C495&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"753,495\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;1&quot;}\" data-image-title=\"Dogu-Turkistan\" data-image-description=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Dogu-Turkistan-haritasi.jpg?fit=300%2C197&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Dogu-Turkistan-haritasi.jpg?fit=640%2C421&amp;ssl=1\" \/><\/p>\n<p>1953 n\u00fcfus say\u0131m\u0131nda, n\u00fcfusun\u00a0<strong>%75\u2019ini Uygurlular<\/strong>,\u00a0<strong>% 6\u2019s\u0131n\u0131 Han \u00c7inlileri<\/strong>\u00a0olu\u015ftururken, 2000 y\u0131llara geldi\u011fimizde bu oran\u0131\u00a0<strong>%40,57 Han \u00c7inlileri, %45,21 Uygurlular<\/strong>\u00a0olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>So\u011fuk sava\u015f d\u00f6neminde bu b\u00f6lgeyi topraklar\u0131 aras\u0131na katmak isteyen Sovyet Rusya, Uygur \u2013 \u00c7in sorununu t\u0131rmand\u0131rmak i\u00e7in Kazaklar\u0131 \u00c7in\u2019e kar\u015f\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtm\u0131\u015ft\u0131r. Sovyet Rusya\u2019n\u0131n bu hamlesine kar\u015f\u0131 \u00c7in, Sincan \u2013 Sovyet s\u0131n\u0131r\u0131na Bing-tuan milislerini yerle\u015ftirerek cevap vermi\u015ftir.<\/p>\n<p>1944-1949 aras\u0131nda, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin deste\u011fiyle\u00a0<strong>\u0130kinci Do\u011fu T\u00fcrkistan Cumhuriyeti<\/strong>\u00a0kurulur.\u00a0<strong>Do\u011fu T\u00fcrkistan Cumhuriyeti<\/strong>\u00a01949\u2019da\u00a0<strong>Halk Kurtulu\u015f Ordusu<\/strong>\u2019nun Sincan\u2019a girmesiyle birlikte sona erer.<\/p>\n<p>Sovyet Rusya\u2019n\u0131n Afganistan i\u015fgaline ba\u015flamas\u0131 ile \u00c7in, bu kez Kazaklar\u0131 Sovyet Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 \u00f6zellikle\u00a0<strong>M\u00fcsl\u00fcman Soyk\u0131r\u0131m\u0131<\/strong>\u00a0s\u00f6ylemi ile k\u0131\u015fk\u0131rtmaya ba\u015flam\u0131\u015f, k\u0131smen de ba\u015far\u0131l\u0131 olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in, Uygur B\u00f6lgesine g\u00f6\u00e7leri te\u015fvik etmesi de bu d\u00f6nemde h\u0131zlanm\u0131\u015ft\u0131r. Burada \u00c7in, Sovyet yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131 g\u00fcvene almak isterken, ayn\u0131 zamanda b\u00f6lgenin demografik yap\u0131s\u0131n\u0131 da kendi \u00e7\u0131karlar\u0131 do\u011frultusunda de\u011fi\u015ftirmeye ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6368 td-animation-stack-type0-1 aligncenter\" src=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/sfdsfgg-300x128.jpg?resize=640%2C273\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" srcset=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/sfdsfgg.jpg?resize=300%2C128&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i1.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/sfdsfgg.jpg?w=554&amp;ssl=1 554w\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"272\" data-attachment-id=\"6368\" data-permalink=\"https:\/\/www.stratejikortak.com\/2017\/01\/uygur-turkleri.html\/sfdsfgg\" data-orig-file=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/sfdsfgg.jpg?fit=554%2C236&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"554,236\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"do\u011fu t\u00fcrkistan demografi\" data-image-description=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/sfdsfgg.jpg?fit=300%2C128&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/sfdsfgg.jpg?fit=554%2C236&amp;ssl=1\" \/><\/p>\n<p><strong>Yer Alt\u0131 Zenginlikleri<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7in Halk Cumhuriyeti<\/strong>\u00a0b\u00f6lgenin demografik yap\u0131s\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirirken, as\u0131l hedefinin maden yataklar\u0131 oldu\u011fu herkes taraf\u0131ndan bilinen bir ger\u00e7ektir. \u00c7in\u2019in yer alt\u0131 zenginliklerinin d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn burada bulunuyor olmas\u0131, petrol ve do\u011falgaz yataklar\u0131n\u0131n yan\u0131nda,\u00a0 Kazakistan\u2019dan petrol ta\u015f\u0131yan boru hatt\u0131n\u0131n bu b\u00f6lgeden ge\u00e7iyor olmas\u0131 da, Sincan\u2019\u0131 Pekin a\u00e7\u0131s\u0131ndan vazge\u00e7ilmez k\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>2012 y\u0131l\u0131nda\u00a0<strong>Sincan Devlet Toprak Kaynaklar\u0131 M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/strong>\u2019n\u00fcn yapm\u0131\u015f oldu\u011fu ara\u015ft\u0131rma neticesinde 31 yeni maden kayna\u011f\u0131n\u0131n ke\u015ffedildi\u011fi,\u00a0 bulunan maden yataklar\u0131 aras\u0131nda k\u00f6m\u00fcr, demir ve kur\u015fun-\u00e7inkonun da bulundu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131.\u00a0<strong>131 farkl\u0131 maden yata\u011f\u0131na sahip olan ve \u00c7in\u2019in toplam petrol rezervinin y\u00fczde 30\u2019u, do\u011falgaz rezervinin de y\u00fczde 34\u2019\u00fc bulundu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131rsak, meselenin \u00f6nemini daha iyi anlam\u0131\u015f oluruz.<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7in topraklar\u0131nda \u00e7\u0131kar\u0131lan 148 \u00e7e\u015fit madenin 118 \u00e7e\u015fidi Do\u011fu T\u00fcrkistan topraklar\u0131nda yer al\u0131yor.<\/strong>\u00a0Bu da \u00c7in\u2019in toplam maden ocaklar\u0131n\u0131n %85\u2019ini olu\u015fturur.<\/p>\n<p>Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar neticesinde b\u00f6lgede\u00a0<strong>2 trilyon ton k\u00f6m\u00fcr havzas\u0131 oldu\u011fu belirlenmi\u015ftir. Bu da \u00c7in\u2019in toplam k\u00f6m\u00fcr rezervinin yar\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/strong>\u00a02000 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan bir di\u011fer ara\u015ft\u0131rmada ise, b\u00f6lgede yeni bak\u0131r madenleri ke\u015ffedilmi\u015ftir. \u00c7in\u2019in kendi topraklar\u0131nda bulunan bak\u0131r madenleri, kendi ihtiyac\u0131n\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 bile kar\u015f\u0131lamamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Sincan \u2013 Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi ayn\u0131 zaman da \u00c7in\u2019in en b\u00fcy\u00fck pamuk \u00fcretim merkezlerinden biridir. Tekstil sanayisini Uygurlara b\u0131rakmak istemeyen \u00c7in, yeni yeni politikalar\u0131 devreye sokmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Petrol zenginli\u011finden dolay\u0131\u00a0<strong>\u201cUmut Denizi\u201d<\/strong>\u00a0olarak adland\u0131r\u0131lan\u00a0<strong>Tar\u0131m Havzas\u0131\u2019n\u0131n 10 milyar tonun \u00fczerinde \u00a0petrol kapasitesi<\/strong>\u00a0oldu\u011fu tahmin ediliyor. B\u00f6lgede yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda, Do\u011fu T\u00fcrkistan topraklar\u0131nda\u00a0<strong>300 milyon ton petrol ve 220 milyar metre k\u00fcp do\u011fal gaz<\/strong>\u00a0kapasitesi olan 13 yatak oldu\u011funa i\u015faret ediliyor.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu maden zenginliklerini yan\u0131nda, \u00c7in\u2019in en b\u00fcy\u00fck n\u00fckleer test merkezi de bu b\u00f6lgede bulunmaktad\u0131r. Yap\u0131lan bu testlerde bir\u00e7ok insan ya \u00f6ld\u00fc ya da sakat kald\u0131.\u00a0 Denetimsiz yap\u0131lan bu testlerde,\u00a0<strong>Uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerine g\u00f6re atom ve termo-n\u00fckleer bombalar\u0131n kullan\u0131m\u0131 sonucunda yakla\u015f\u0131k 210 bin ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetti.\u00a0<\/strong>\u00a0Yap\u0131lan bu denemelerin etkisiyle sar\u0131l\u0131k, deri kanseri gibi hastal\u0131klara yakalanan 122 bin ki\u015finin %54\u2019\u00fcn\u00fcn \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc resmen a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n<figure id=\"attachment_6372\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6372 td-animation-stack-type0-1\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Tarimrivermap-300x204.png?resize=640%2C435\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" srcset=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Tarimrivermap.png?resize=300%2C204&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i1.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Tarimrivermap.png?resize=696%2C474&amp;ssl=1 696w, https:\/\/i1.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Tarimrivermap.png?resize=616%2C420&amp;ssl=1 616w\" alt=\"\" width=\"696\" height=\"474\" data-attachment-id=\"6372\" data-permalink=\"https:\/\/www.stratejikortak.com\/2017\/01\/uygur-turkleri.html\/tarimrivermap\" data-orig-file=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Tarimrivermap.png?fit=1467%2C1000&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"1467,1000\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"tar\u0131m havzas\u0131\" data-image-description=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Tarimrivermap.png?fit=300%2C204&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/Tarimrivermap.png?fit=640%2C436&amp;ssl=1\" \/><\/figure>\n<p><strong>2009 Urum\u00e7i Olaylar\u0131<\/strong><\/p>\n<p>G\u00f6\u00e7 politikas\u0131 demografik yap\u0131 \u00f6yle bir de\u011fi\u015ftirdi ki, yerel h\u00fck\u00fcmetin, i\u015fverenlerin ve petrol i\u015f\u00e7ilerinin %95\u2019ini Han k\u00f6kenli \u00c7inliler olu\u015fturdu. B\u00f6ylesi uyumsuz ve huzursuz ortamda Urum\u00e7i\u2019de olaylar \u00e7\u0131kt\u0131. \u00a0Resmi kaynaklara g\u00f6re 197 ki\u015fi hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f, 1.721 ki\u015fi yaralanm\u0131\u015ft\u0131r.<strong>\u00a0D\u00fcnya Uygur Kurultay\u0131\u00a0<\/strong>ba\u015fkan\u0131\u00a0<strong>Rabia Kadir<\/strong>, ABD\u2019de yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada\u00a0<strong>\u2018Edindi\u011fimiz bilgilere g\u00f6re \u00f6l\u00fc say\u0131s\u0131 1000\u2019in \u00fczerinde, kimileri de 3 bin rakam\u0131n\u0131 telaffuz ediyor\u2019<\/strong>\u00a0demi\u015ftir.<\/p>\n<p>Olaylar\u0131n ba\u015flama sebebi 26 Haziran\u2019da\u00a0<strong>Guangdong<\/strong>\u00a0eyaletine ba\u011fl\u0131<strong>\u00a0Shaoguan<\/strong>\u00a0\u015fehrindeki bir oyuncak fabrikas\u0131nda meydana gelen kavga g\u00f6sterildi. Y\u00fczlerce Han k\u00f6kenli \u00c7inli ile Uygur\u2019un kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kavgada 2 ki\u015fi \u00f6ld\u00fc, 66 ki\u015finin de hastaneye kald\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye bu sorunun do\u011frudan taraf\u0131 de\u011fildir. D\u0131\u015f politikada, Uygurlardan taraftan yana tav\u0131r almak, b\u00f6lgedeki\u00a0<strong>Pant\u00fcrkizm<\/strong>\u00a0yakla\u015f\u0131mlar\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131 ve do\u011frudan Uygurlara zarar verece\u011fi i\u00e7in, daha \u00e7ok bu sorunu d\u00fcnyaya anlatma ve insani yard\u0131m ama\u00e7l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar yapma yoluna gidilmi\u015ftir. 2013 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019nin yard\u0131m ama\u00e7l\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131,\u00a0<strong>\u00c7in Kom\u00fcnist Partisi<\/strong>\u00a0yay\u0131n organ\u0131\u00a0<strong>Global Times<\/strong>taraf\u0131ndan,\u00a0<strong>T\u00fcrkiye, ABD ve Avrupa\u2019n\u0131n<\/strong>\u00a0Uygurlar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde haberler yap\u0131lm\u0131\u015f, b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik ise haberleri yalanlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye, Sincan \u2013 Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi sorunu konusunda hassasiyetlerini 2014 y\u0131l\u0131nda D\u0131\u015f \u0130\u015fleri Bakan\u0131\u00a0<strong>Mevl\u00fct \u00c7AVU\u015eO\u011eLU<\/strong>\u00a0taraf\u0131ndan \u00c7in Halk Cumhuriyeti h\u00fck\u00fcmetine bildirmi\u015f, \u00c7in h\u00fck\u00fcmeti cevaben sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne ili\u015fkin T\u00fcrkiye\u2019nin taleplerini de\u011ferlendireceklerini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye, kendisine s\u0131\u011f\u0131nan Uygurlara kap\u0131lar\u0131n\u0131 sonuna kadar a\u00e7arak destek vermektedir. 2015 y\u0131l\u0131nda \u00fclkemize s\u0131\u011f\u0131nan yakla\u015f\u0131k\u00a0<strong>500 Uygurlu m\u00fclteci, Kayseri\u2019de kendilerine tahsis edilen lojmanlara yerle\u015ftirmi\u015ftir.<\/strong>\u00a0Gelemeyenler ise ya yolda \u00f6lm\u00fc\u015f, ya da \u00c7in H\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan idam edilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00c7in, zaman zaman Uygurlara \u00e7e\u015fitli \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler (din, ana dilde e\u011fitim, ticaret, i\u015f imk\u00e2n\u0131) tan\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klasa da, b\u00f6lgede ya\u015fayanlar\u0131n dilinde hep ac\u0131 ve g\u00f6zya\u015f\u0131 olmas\u0131 ya\u015fananlar\u0131n ne denli bir travmaya neden oldu\u011fu a\u00e7\u0131k\u00e7a belli olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6373 td-animation-stack-type0-1 aligncenter\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/urumci-300x176.jpg?resize=640%2C376\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" srcset=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/urumci.jpg?resize=300%2C176&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i2.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/urumci.jpg?w=630&amp;ssl=1 630w\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"376\" data-attachment-id=\"6373\" data-permalink=\"https:\/\/www.stratejikortak.com\/2017\/01\/uygur-turkleri.html\/urumci\" data-orig-file=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/urumci.jpg?fit=630%2C370&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"630,370\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"urum\u00e7i\" data-image-description=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/urumci.jpg?fit=300%2C176&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/urumci.jpg?fit=630%2C370&amp;ssl=1\" \/><\/p>\n<p><strong>Rabia Kadir ve D\u00fcnya Uygur Kurultay\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Olaylar konusunda yerel h\u00fck\u00fcmet\u00a0<strong>Rabia Kadir<\/strong>\u2019i sorumlu tutarak, Uygurlar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtan\u0131n<strong>\u00a0D\u00fcnya Uygur Kurultay\u0131\u00a0<\/strong>oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bir i\u015f kad\u0131n\u0131 olan Rabia Kadir, 1992 y\u0131l\u0131nda<strong>\u00a0Mill\u00ee Halk Kongresi\u2019<\/strong>nin \u00fcyesi olmu\u015ftur. 1997 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fmada \u00c7in H\u00fck\u00fcmetinin Sincan politikas\u0131n\u0131 ele\u015ftirmi\u015f ve Halk Kongresinden \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>1999 y\u0131l\u0131nda H\u00fck\u00fcmet s\u0131rlar\u0131n\u0131 kamuoyuna ta\u015f\u0131makla su\u00e7lan\u0131p 8 y\u0131l hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131lsa da, 2005 y\u0131l\u0131nda, uluslararas\u0131 bask\u0131 sonucu hapishaneden erken b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f ve ABD\u2019ye yerle\u015fmi\u015ftir. 2006 y\u0131l\u0131nda Almanya\u2019da kurulan\u00a0<strong>D\u00fcnya Uygur Kurultay\u0131<\/strong>\u2019n\u0131n ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilmi\u015ftir. Forbes dergisi 1994 y\u0131l\u0131nda Rabia Kadir\u2019i, \u00c7in\u2019in en zengin 7. ki\u015fisi ilan etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>ABD\u2019ye yerle\u015fmesi sonras\u0131nda \u00c7in H\u00fck\u00fcmeti,\u00a0<strong>\u201colay\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki unsurlar taraf\u0131ndan k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lan ve yurt i\u00e7inde organize edilen, planl\u0131 ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir \u015fiddet su\u00e7u oldu\u011funa dair bulgular bulundu\u011fu\u201d\u00a0<\/strong>a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yaparak, Rabia Kadir\u2019in ABD i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 imas\u0131nda bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<p><strong>Rabia Kadir<\/strong>\u2019in ABD i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015f\u0131lsa da, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da Uygur dilinin e\u011fitim dili olarak korunmas\u0131, cami ve evlerdeki k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, e\u011fitim ve i\u015f imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi, Uygurlar\u0131n hayat seviyelerinin y\u00fckseltilmesi i\u00e7in gerekli ad\u0131mlar at\u0131lmamaktad\u0131r.<\/p>\n<figure id=\"attachment_6374\" class=\"wp-caption alignnone\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-6374 td-animation-stack-type0-1\" src=\"https:\/\/i1.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/FLxfn_1407507606_8625-300x145.jpg?resize=640%2C309\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" srcset=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/FLxfn_1407507606_8625.jpg?resize=300%2C145&amp;ssl=1 300w, https:\/\/i2.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/FLxfn_1407507606_8625.jpg?w=628&amp;ssl=1 628w\" alt=\"\" width=\"696\" height=\"337\" data-attachment-id=\"6374\" data-permalink=\"https:\/\/www.stratejikortak.com\/2017\/01\/uygur-turkleri.html\/flxfn_1407507606_8625\" data-orig-file=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/FLxfn_1407507606_8625.jpg?fit=628%2C304&amp;ssl=1\" data-orig-size=\"628,304\" data-comments-opened=\"1\" data-image-meta=\"{&quot;aperture&quot;:&quot;0&quot;,&quot;credit&quot;:&quot;&quot;,&quot;camera&quot;:&quot;&quot;,&quot;caption&quot;:&quot;&quot;,&quot;created_timestamp&quot;:&quot;0&quot;,&quot;copyright&quot;:&quot;&quot;,&quot;focal_length&quot;:&quot;0&quot;,&quot;iso&quot;:&quot;0&quot;,&quot;shutter_speed&quot;:&quot;0&quot;,&quot;title&quot;:&quot;&quot;,&quot;orientation&quot;:&quot;0&quot;}\" data-image-title=\"rabia kadir\" data-image-description=\"\" data-medium-file=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/FLxfn_1407507606_8625.jpg?fit=300%2C145&amp;ssl=1\" data-large-file=\"https:\/\/i2.wp.com\/www.stratejikortak.com\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/FLxfn_1407507606_8625.jpg?fit=628%2C304&amp;ssl=1\" \/><figcaption class=\"wp-caption-text\">Rabia Kadir<\/figcaption><\/figure>\n<p>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti ata topraklar\u0131nda bulunan bu sorunla g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde ilgilenmeye devam etse de, s\u00f6z konusu M\u00fcsl\u00fcmanlar ve T\u00fcrkler olunca d\u00fcnya medyas\u0131 her zaman ki gibi \u00fc\u00e7 maymunu oynamaya devam etmektedir. Birileri daha \u00e7ok zengin olmak u\u011fruna, masum insanlar\u0131n kan\u0131n\u0131 ak\u0131tmaktan hi\u00e7 \u00e7ekinmemekte, bu da k\u00fcresel hukuk sisteminin ne kadar i\u015flevsiz ve adaletsiz oldu\u011funu g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.<\/p>\n<p>Kaynak: Stratejik Ortak,\u00a0https:\/\/www.stratejikortak.com\/2017\/01\/uygur-turkleri.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin 6 \u00f6zerk b\u00f6lgesinden biri olan\u00a0Sincan-Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi (Do\u011fu T\u00fcrkistan); \u00a01960 y\u0131l\u0131ndan beri devam eden dini-etnik \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bir b\u00f6lgedir. Dini-etnik sebebinin yan\u0131nda, b\u00f6lgenin maden konusunda \u00e7ok zengin bir b\u00f6lge olmas\u0131 ve stratejik konumu da, \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin bu b\u00f6lgedeki planlar\u0131n\u0131 \u00f6nemli k\u0131lmaktad\u0131r. Rusya ile \u00c7in aras\u0131nda kalan bu b\u00f6lge, iki devletin h\u00e2kimiyetlerini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-746","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiye-ve-cin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/746","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=746"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/746\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":752,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/746\/revisions\/752"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=746"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=746"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=746"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}