
{"id":7383,"date":"2023-04-05T15:45:12","date_gmt":"2023-04-05T12:45:12","guid":{"rendered":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=7383"},"modified":"2023-04-05T15:45:12","modified_gmt":"2023-04-05T12:45:12","slug":"5-nisan-1990-barin-soykirimi-basin-aciklamasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=7383","title":{"rendered":"5 Nisan 1990 Bar\u0131n Soyk\u0131r\u0131m\u0131 Bas\u0131n A\u00e7\u0131klamas\u0131"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-7384\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Adsiz.jpg\" alt=\"\" width=\"1916\" height=\"564\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Adsiz.jpg 1916w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Adsiz-400x118.jpg 400w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Adsiz-1024x301.jpg 1024w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Adsiz-768x226.jpg 768w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/Adsiz-1536x452.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1916px) 100vw, 1916px\" \/><\/p>\n<p><strong>5 Nisan 1990 Bar\u0131n Soyk\u0131r\u0131m\u0131 Bas\u0131n A\u00e7\u0131klamas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7in Kom\u00fcnist rejiminin Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da demografik yap\u0131y\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye y\u00f6nelik uygulad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131c\u0131 politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 5 Nisan 1990&#8217;da Bar\u0131n kasabas\u0131nda Uygur halk\u0131 bir direni\u015f hareketi ba\u015flatt\u0131. Bu hareket, \u00c7in&#8217;in silahl\u0131 m\u00fcdahalesine tepki olarak bir milli ink\u0131laba d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Bu hareket, Bar\u0131n Ayaklanmas\u0131 veya ard\u0131ndan gelen b\u00fcy\u00fck katliam nedeniyle Bar\u0131n Katliam\u0131 ad\u0131yla Uygur halk\u0131n\u0131n m\u00fccadele tarihinde \u00f6nemli bir yer edindi.<\/p>\n<p>1990\u2019lara do\u011fru \u00c7in h\u00fck\u00fcmeti, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da &#8220;Aile Planlamas\u0131 Politikas\u0131&#8221; ad\u0131yla do\u011fum k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n\u0131 sertle\u015ftirdi. Bu; zorla k\u00fcrtaj, do\u011fumu yakla\u015fan bebekleri zorla ald\u0131rma ve k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131rma gibi uygulamalar\u0131 da beraberinde getirdi. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, \u00c7inlilerin Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019a g\u00f6\u00e7 etmesi te\u015fvik edildi ve onlar\u0131n b\u00f6lgeye yerle\u015fmesi i\u00e7in mali ve siyasi destekler sa\u011fland\u0131. Bu politikalar Uygurlar ile \u00c7inliler aras\u0131nda mevcut e\u015fitsizli\u011fin daha da artmas\u0131na neden oldu.<\/p>\n<p>5 Nisan 1990&#8217;da bu bask\u0131 ve e\u015fitsizliklerin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 talebiyle, Ka\u015fgar\u2019\u0131n Aktu il\u00e7esine ba\u011fl\u0131 Bar\u0131n kasabas\u0131nda belediye binas\u0131 \u00f6n\u00fcne toplanan Uygur halk\u0131, \u00c7inli jandarma ve askerlerin silahl\u0131 m\u00fcdahalesine maruz kald\u0131. Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda Bar\u0131n halk\u0131, \u00c7in silahl\u0131 g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 direni\u015fe ge\u00e7ti. Bu direni\u015f k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7inde kasaba geneline yay\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Sopa, \u00e7apa ve k\u00fcreklerle donanm\u0131\u015f olan direni\u015f\u00e7ilere kar\u015f\u0131, \u00c7in 22 bin 750 silahl\u0131 asker, tankl\u0131 birlik, helikopter ve u\u00e7aklar\u0131 ile sald\u0131rd\u0131 ve birka\u00e7 g\u00fcn devam eden \u00e7at\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda, direni\u015f\u00e7ilerin \u00f6nc\u00fclerinden olan Zeydin Yusuf, \u0130shak Ho\u015fur, Muhammad Turdi ve Muhammad Tursun d\u00e2hil binlerce gen\u00e7 \u015fehit d\u00fc\u015ft\u00fc. \u00c7in y\u00f6netiminin a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re ise 170 direni\u015f\u00e7i \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc ve 350\u2019\u00fc esir al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Fakat facia, direni\u015f\u00e7ilerin yok edilmesinin ard\u0131ndan geldi, h\u0131nc\u0131n\u0131 alamayan \u00c7in silahl\u0131 g\u00fc\u00e7leri, kasaba genelinde b\u00fcy\u00fck \u00e7apl\u0131 bir katliam ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Masum kad\u0131n ve \u00e7ocuklar d\u00e2hil binlerce Uygur ac\u0131mas\u0131zca kur\u015funa dizildi. Ka\u015fgar, Artu\u015f, Aksu ve Hoten illerinden 10 binden fazla gen\u00e7 bu direni\u015fe ili\u015fkilendirilerek tutuklan\u0131p idam edildi ve hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Uygur T\u00fcrklerinin sahip oldu\u011fu iman g\u00fcc\u00fcyle, say\u0131ca binlerce kat daha az olmalar\u0131na ra\u011fmen, i\u015fgalci \u00c7in ordusuna kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc bu Bar\u0131n direni\u015fi, Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131lar\u0131n \u00c7in i\u015fgal g\u00fc\u00e7lerine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele tarihindeki unutulmaz \u015fanl\u0131 sayfalar\u0131ndan biridir.<\/p>\n<p>Bar\u0131n\u2019daki bu soyk\u0131r\u0131m olal\u0131 tam 33 y\u0131l ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen hala d\u00fcn olmu\u015f gibi halk\u0131m\u0131z\u0131n haf\u0131zas\u0131ndad\u0131r. \u00c7in zulm\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de artarak devam ederek art\u0131k resmen bir b\u00fct\u00fcn Uygur T\u00fcrk\u00fc ulusuna kar\u015f\u0131 resmen soyk\u0131r\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. E\u011fer d\u00fcnya \u00fclkeleri 33 y\u0131l \u00f6nce Bar\u0131n katliam\u0131na y\u00f6nelik yeterlik derecede tepki g\u00f6stermi\u015f ve \u00c7in\u2019e bask\u0131 yapm\u0131\u015f olsayd\u0131, \u00c7in zulm\u00fc bug\u00fcnk\u00fc gibi resmen soyk\u0131r\u0131ma d\u00f6n\u00fc\u015fmemi\u015f olurdu.<\/p>\n<p>Biz d\u00fcnya \u00fclkelerinin, \u00f6zellikle T\u00fcrk h\u00fck\u00fcmeti ve devletinin Bar\u0131n Katliam\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclen karde\u015flerimizin hesab\u0131n\u0131 \u00c7in\u2019den sormalar\u0131n\u0131 talep ediyoruz. \u00c7in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki soyk\u0131r\u0131m cinayeti i\u00e7in yak\u0131n zamanda mutlaka hesap vermelidir. Son olarak \u015eehitlerimize Allah\u2019tan Rahmet Diliyoruz. Ruhlar\u0131 \u015ead, Mek\u00e2nlar\u0131 Cennet Olsun!<\/p>\n<p>05 Nisan 2023<\/p>\n<p>Uygur Akademisi Vakf\u0131 Y\u00f6netim Kurulu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>5 Nisan 1990 Bar\u0131n Soyk\u0131r\u0131m\u0131 Bas\u0131n A\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00c7in Kom\u00fcnist rejiminin Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da demografik yap\u0131y\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye y\u00f6nelik uygulad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131c\u0131 politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 5 Nisan 1990&#8217;da Bar\u0131n kasabas\u0131nda Uygur halk\u0131 bir direni\u015f hareketi ba\u015flatt\u0131. Bu hareket, \u00c7in&#8217;in silahl\u0131 m\u00fcdahalesine tepki olarak bir milli ink\u0131laba d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Bu hareket, Bar\u0131n Ayaklanmas\u0131 veya ard\u0131ndan gelen b\u00fcy\u00fck katliam nedeniyle Bar\u0131n Katliam\u0131 ad\u0131yla [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-7383","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-etkinlikler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7383"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7383\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7385,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7383\/revisions\/7385"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}