
{"id":7255,"date":"2021-11-24T17:14:45","date_gmt":"2021-11-24T14:14:45","guid":{"rendered":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=7255"},"modified":"2021-11-24T17:14:45","modified_gmt":"2021-11-24T14:14:45","slug":"turkiye-cinin-uygurlara-baskisina-neden-sessiz-kaliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=7255","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye \u00c7in\u2019in Uygurlara bask\u0131s\u0131na neden sessiz kal\u0131yor?"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-7256\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Uygurlar-1.jpg\" alt=\"\" width=\"1597\" height=\"898\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Uygurlar-1.jpg 1597w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Uygurlar-1-400x225.jpg 400w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Uygurlar-1-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Uygurlar-1-768x432.jpg 768w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/11\/Uygurlar-1-1536x864.jpg 1536w\" sizes=\"auto, (max-width: 1597px) 100vw, 1597px\" \/><\/p>\n<p>S\u00f6yle\u015fi: <span style=\"color: #0000ff;\">Rodion Ebbighausen\u00a0<\/span> \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a9 Deutsche Welle T\u00fcrk\u00e7e<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye \u00c7in\u2019in Uygulara a\u011f\u0131r bask\u0131lar\u0131na ses \u00e7\u0131karm\u0131yor. Alman Profes\u00f6r Susanne Schr\u00f6der\u2019e g\u00f6re d\u0131\u015f politikada yaln\u0131zla\u015fan AKP h\u00fck\u00fcmetinin bu s\u00fckunetinde, \u00c7in\u2019den siyasi ve ekonomik beklentileri belirleyici rol oynuyor.<\/p>\n<p>\u00c7in&#8217;in bask\u0131 politikalar\u0131na ve insan haklar\u0131 ihlallerine en \u00e7ok Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler tepki g\u00f6steriyor. Ge\u00e7mi\u015fte Uygurlara sahip \u00e7\u0131kan T\u00fcrkiye ve di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkeler ise Pekin y\u00f6netimine kar\u015f\u0131 sesini y\u00fckseltmekten ka\u00e7\u0131n\u0131yor. Frankfurt K\u00fcresel \u0130slam Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Merkezi (FFGI) Direkt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Susanne Schr\u00f6der&#8217;e g\u00f6re M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerin bu tavr\u0131n\u0131n gerisinde, ekonomik hesaplar ve \u00e7\u0131karlar yat\u0131yor.<\/p>\n<p>D\u00fcnya genelinde M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 savunma iddias\u0131ndaki Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan&#8217;\u0131n neden Uygurlar politikas\u0131nda U d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne gitti\u011fini ise Alman uzman \u015fu s\u00f6zlerle a\u00e7\u0131kl\u0131yor: &#8220;T\u00fcrkiye&#8217;nin Bat\u0131 ile ili\u015fkileri k\u00f6t\u00fcle\u015fti. T\u00fcrkiye siyasi alternatif ve bu ba\u011flamda da \u00c7in ile ittifak aray\u0131\u015f\u0131nda. Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye ekonomisi zorda ve acilen iyi ticari ili\u015fkilere ihtiyac\u0131 var.\u201d<\/p>\n<p>\u0130slam d\u00fcnyas\u0131na ili\u015fkin ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla tan\u0131nan Frankfurt merkezli d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015fu FFGI&#8217;nin direkt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Susanne Schr\u00f6der&#8217;e y\u00f6neltti\u011fimiz sorular ve yan\u0131tlar\u0131 \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<p><em>DW: \u00c7in Halk Cumhuriyeti&#8217;nin Sincan&#8217;daki kamplar\u0131nda uygulad\u0131\u011f\u0131 denetleme, g\u00f6zetleme ve yeniden e\u011fitim sistemi t\u00fcm boyutlar\u0131ya g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131. Bu sistem neyi g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor?<\/em><\/p>\n<p>Schr\u00f6ter: \u00c7in H\u00fck\u00fcmeti, her t\u00fcrl\u00fc muhalefeti her yola ba\u015fvurarak bask\u0131 uygulayan, a\u015f\u0131r\u0131 otoriter bir h\u00fck\u00fcmet. Sadece Uygur muhalefeti de\u011fil, liberalle\u015fme ya da demokratikle\u015fme talep edenler ve farkl\u0131 az\u0131nl\u0131klar da hedef al\u0131n\u0131yor. \u00d6rne\u011fin ge\u00e7mi\u015fte Falun Gong hareketi inan\u0131lmaz y\u00f6ntemlerle bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nd\u0131, yine Tibet&#8217;teki Dalai Lama&#8217;n\u0131n yanda\u015flar\u0131 da ayn\u0131 \u015fekilde bask\u0131lara hedef oldu. Bu nedenle Uygur muhalefetine yap\u0131lanlar hi\u00e7 de \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fil. Yeniden \u0131slah etme kamplar\u0131, kom\u00fcnist \u00c7in&#8217;in yirminci y\u00fczy\u0131l tarihinde, ki\u015filerin Kom\u00fcnist Partisi&#8217;nin \u00e7izgisine getirilmesinde, kar\u015f\u0131t g\u00f6r\u00fc\u015fleri korkutmakta, \u00e7ok ola\u011fan bir ara\u00e7. \u00c7in&#8217;in siyasi liderli\u011fine kar\u015f\u0131 duran herkes bu \u015fekilde hedef al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p><em>Peki \u00c7in Y\u00f6netimi&#8217;nin Sincan&#8217;da yapt\u0131klar\u0131n\u0131n dayanaklar\u0131 nedir?<\/em><\/p>\n<p>Uygurlar bir ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketi kurdu ve \u00c7in liderli\u011fi i\u00e7in bu, son derece \u015fiddetli bir \u015fekilde bask\u0131 uygulanmas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erli bir neden. Ayr\u0131ca Sincan&#8217;da sadece siyasi de\u011fil M\u00fcsl\u00fcman nitelikte de ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 bir hareket var. Do\u011fu T\u00fcrkistan \u0130slam Hareketi olarak adland\u0131r\u0131lan bu hareket hem BM hem de ABD taraf\u0131ndan ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc olarak tan\u0131n\u0131yor. \u00d6rne\u011fin 2014 y\u0131l\u0131nda, 30 ki\u015finin hayat\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi, Kunming tren gar\u0131ndakine benzer b\u00fcy\u00fck sald\u0131r\u0131lar Uygurlu radikaller taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131. \u00c7in liderli\u011fi Uygurlara y\u00f6nelik ald\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemleri bu t\u00fcr sald\u0131r\u0131larla da gerek\u00e7elendiriyor\u2026. Bug\u00fcne kadar \u00c7in Y\u00f6netimi, bu t\u00fcr y\u00f6ntemlerle amac\u0131na ula\u015ft\u0131. A\u011f\u0131r g\u00f6zetim ve izleme alt\u0131ndaki Uygurlar i\u00e7in hareket alan\u0131 yok. Bu y\u00f6ntemler insan haklar\u0131n\u0131 ihlal ediyor. Ama bu yolla \u00c7in y\u00f6netimi, direni\u015f olmamas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak hedefine ula\u015fm\u0131\u015f oluyor.<\/p>\n<p><em>\u0130slam \u00fclkeleri neden M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hedef oldu\u011fu bask\u0131lara, orada ya\u015fananlara ses \u00e7\u0131karm\u0131yor?<\/em><\/p>\n<p>Uygurlara uygulanan bask\u0131lar b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Bat\u0131 taraf\u0131ndan ele\u015ftiriliyor. Bir ka\u00e7 y\u0131l \u00f6ncesine kadar T\u00fcrkiye Uygurlardan yana tav\u0131r al\u0131yordu. Hatta Erdo\u011fan 2009 y\u0131l\u0131nda bir soyk\u0131r\u0131mdan s\u00f6z etmi\u015fti. Erdo\u011fan Uygurlar\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketini uzun s\u00fcre desteklemi\u015f, siyasi liderlerini T\u00fcrkiye&#8217;ye kabul etmi\u015f, iltica hakk\u0131 tan\u0131m\u0131\u015f ve siyasi faaliyet g\u00f6stermelerine izin vermi\u015fti. Bu Erdo\u011fan i\u00e7in pant\u00fcrkizmin ya da \u00fcmmet\u00e7ili\u011fin ve Uygurlar\u0131n koruyucusu olman\u0131n bir gere\u011fiydi. Bu tamam\u0131yla de\u011fi\u015fti. T\u00fcrk d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 2017&#8217;de s\u00fcrg\u00fcndeki Uygurlara kar\u015f\u0131 sertle\u015fme mesaj\u0131 verdi. Art\u0131k g\u00fcn\u00fcm\u00fczde onlara g\u00f6steri ve siyasi faaliyet izni verilmiyor. Hatta kimisi tutukland\u0131. Hatta Erdo\u011fan, bu y\u0131l\u0131n yaz aylar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 \u00c7in ziyaretinde Pekin y\u00f6netiminin az\u0131nl\u0131k politikalar\u0131n\u0131 \u00f6vd\u00fc.<\/p>\n<p><em>Erdo\u011fan&#8217;\u0131n politikalar\u0131ndaki bu U d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc neye ba\u011fl\u0131yorsunuz?<\/em><\/p>\n<p>Bunun somut olarak iki nedeni var. Birincisi, T\u00fcrkiye&#8217;nin Bat\u0131 ile ili\u015fkileri k\u00f6t\u00fcle\u015fti. T\u00fcrkiye siyasi alternatif ve bu ba\u011flamda da \u00c7in ile ittifak aray\u0131\u015f\u0131nda. Ayr\u0131ca T\u00fcrkiye ekonomisi zorda ve acilen iyi ticari ili\u015fkilere ihtiyac\u0131 var. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan haklar\u0131 alan\u0131ndaki geli\u015fmeler T\u00fcrkiye&#8217;nin Bat\u0131 ile ekonomik ili\u015fkilerini de etkilimeye ba\u015fl\u0131yor. Oysa Erdo\u011fan&#8217;\u0131n muhalefete bask\u0131 uygulay\u0131p uygulamad\u0131\u011f\u0131 \u00c7in&#8217;in hi\u00e7 umurunda de\u011fil.<\/p>\n<p><em>Di\u011fer \u0130slam \u00fclkelerinin \u00c7in&#8217;e y\u00f6nelik tutumu nas\u0131l?<\/em><\/p>\n<p>\u0130ran da \u00c7in&#8217;in az\u0131nl\u0131k politikalar\u0131n\u0131 ele\u015ftirmiyor. \u00c7in, \u0130ran&#8217;\u0131n en b\u00fcy\u00fck petrol m\u00fc\u015fterisi. Ayr\u0131ca \u00c7in, \u0130ran&#8217;\u0131n petrol ve do\u011fal projelerine ortak, ekonomik ili\u015fkilerini de geli\u015ftiriyor. Pakistan ve Suudi Arabistan da \u00c7in&#8217;i iktisadi nedenlerden \u00f6t\u00fcr\u00fc ele\u015ftirmiyor. Hatta Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, \u00c7in&#8217;in az\u0131nl\u0131klar politikas\u0131n\u0131 \u00f6vd\u00fc. Di\u011fer Arap devletleri de benzer a\u00e7\u0131klamalar yapt\u0131. Bu \u00fclkelerde de yine ekonomik ili\u015fkiler, tak\u0131n\u0131lan tutumda belirleyici rol oynuyor.<\/p>\n<p>\u0130slami devletler otoriter rejimler taraf\u0131ndan y\u00f6netiliyor hatta Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler taraf\u0131ndan insan haklar\u0131 ihlalleri nedeniyle kendileri de ele\u015ftiriliyor. Bu M\u0131s\u0131r, K\u00f6rfez \u00fclkeleri, Pakistan, \u0130ran ve pek \u00e7ok \u00fclke i\u00e7in ge\u00e7erli. \u00c7in ise insan haklar\u0131 ile ilgilenmiyor. \u00c7in ile hak ihlalleriniz ele\u015ftirilir endi\u015fesi ya\u015famadan, rahat rahat ticaret yapabiliyorsunuz.<\/p>\n<p>Kaynak: https:\/\/www.dw.com\/tr\/t%C3%BCrkiye-%C3%A7inin-uygurlara-bask%C4%B1s%C4%B1na-neden-sessiz-kal%C4%B1yor\/a-51549785<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u00f6yle\u015fi: Rodion Ebbighausen\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a9 Deutsche Welle T\u00fcrk\u00e7e T\u00fcrkiye \u00c7in\u2019in Uygulara a\u011f\u0131r bask\u0131lar\u0131na ses \u00e7\u0131karm\u0131yor. Alman Profes\u00f6r Susanne Schr\u00f6der\u2019e g\u00f6re d\u0131\u015f politikada yaln\u0131zla\u015fan AKP h\u00fck\u00fcmetinin bu s\u00fckunetinde, \u00c7in\u2019den siyasi ve ekonomik beklentileri belirleyici rol oynuyor. \u00c7in&#8217;in bask\u0131 politikalar\u0131na ve insan haklar\u0131 ihlallerine en \u00e7ok Bat\u0131l\u0131 \u00fclkeler tepki g\u00f6steriyor. Ge\u00e7mi\u015fte Uygurlara sahip \u00e7\u0131kan T\u00fcrkiye ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-7255","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiye-ve-cin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7255"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7255\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7257,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7255\/revisions\/7257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}