
{"id":6558,"date":"2021-02-04T11:10:37","date_gmt":"2021-02-04T08:10:37","guid":{"rendered":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=6558"},"modified":"2021-02-04T11:10:37","modified_gmt":"2021-02-04T08:10:37","slug":"divanu-lugatit-turke-gore-insanlar-arasindaki-iliskilerde-nezaket","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=6558","title":{"rendered":"Divan\u00fc L\u00fbgati\u2019t-T\u00fcrk\u2019e g\u00f6re insanlar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde nezaket"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong><img decoding=\"async\" class=\"alignleft\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/3f4abd23-f5cd-40c5-b55a-d2eed8da6d5a.png\" \/>Adem AYDEM\u0130R<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>\u00d6zet<\/strong><\/span><\/p>\n<p>B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk dilcisi ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc K\u00e2\u015fgarl\u0131 Mahmud\u2019un ansiklopedik mahiyet ta\u015f\u0131yan ve \u00e2deta XI. as\u0131r T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n aynas\u0131 olan Divan\u00fc L\u00fbgati\u2019t-T\u00fcrk (DLT) adl\u0131 eseri, T\u00fcrk dili ve edebiyat\u0131n\u0131n, T\u00fcrk tarih ve co\u011frafyas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve etnografyas\u0131n\u0131n da en eski ve temel kaynaklar\u0131ndand\u0131r. Divan\u00fc L\u00fbgati\u2019t-T\u00fcrk\u2019e bu nazarla bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda onda T\u00fcrk sosyal hayat\u0131n\u0131n her alan\u0131na ait verileri bulmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Toplumlar\u0131n ya\u015fam bi\u00e7imleri, d\u00fcnyay\u0131 alg\u0131lay\u0131\u015flar\u0131 o toplumun dilinde de kendini g\u00f6sterir. Nezaket, toplum dil bilimiyle ilgili bir olgudur ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar taraf\u0131ndan \u2018insan i\u015f birli\u011finin ilk ko\u015fulu ve toplum d\u00fczeninin olu\u015fumuna temel\u2019 olarak tan\u0131mlan\u0131r. T\u00fcrk\u00e7ede nezaket anlam\u0131, kendine \u00f6zg\u00fc bi\u00e7imde, \u00e7e\u015fitli unsurlar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ifade edilir. Her toplumun, g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n \u00e7e\u015fitli alanlar\u0131nda belirli durumlar i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 kendine \u00f6zg\u00fc dilsel davran\u0131\u015f \u015fekiller vard\u0131r. Sel\u00e2mla\u015fma, vedala\u015fma, hitap \u015fekilleri ve nezaket kurallar\u0131 da sosyal ya\u015fam\u0131n en \u00f6nemli ileti\u015fim rutinleri aras\u0131ndad\u0131r. Divan\u00fc L\u00fbgati\u2019t-T\u00fcrk\u2019\u00fcn s\u00f6z varl\u0131\u011f\u0131, bir\u00e7ok alanda oldu\u011fu gibi, XI. as\u0131r T\u00fcrk toplumunda nezaket hakk\u0131nda da \u00f6nemli bilgiler i\u00e7ermektedir. Bu \u00e7al\u0131\u015fmada, Divan\u00fc L\u00fbgati\u2019t-T\u00fcrk\u2019te ki\u015filer aras\u0131 ili\u015fkilerde nezaket ifadeleri tespit edilecek ve incelenecektir. B\u00f6ylece, XI. as\u0131rdaki T\u00fcrk sosyal ya\u015fant\u0131s\u0131, insanlar aras\u0131 ili\u015fkilerdeki nezaket a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131klanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r. Bu ama\u00e7la, \u00f6nce Divan\u00fc L\u00fbgati\u2019t-T\u00fcrk sat\u0131r sat\u0131r taranarak \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n nezaket kurallar\u0131n\u0131 yans\u0131tan b\u00fct\u00fcn kelime, deyim, atas\u00f6z\u00fc, beyit ve manzum par\u00e7alar fi\u015flenmi\u015f; daha sonra elde edilen malzeme, kendi i\u00e7inde s\u0131n\u0131flan\u0131p listelenmi\u015ftir.<\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>Anahtar S\u00f6zc\u00fckler:<\/strong><\/span> Divan\u00fc L\u00fbgati\u2019t-T\u00fcrk, S\u00f6z varl\u0131\u011f\u0131, Nezaket, Nezaket kurallar\u0131, \u0130nsanlar aras\u0131ndaki ili\u015fkiler.<\/p>\n<p>Makalenin tamam\u0131na eri\u015fmek i\u00e7in l\u00fctfen linki t\u0131klay\u0131n:<a href=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/DIVANU-LUGATIT-TURKE-GORE-INSANLAR-ARASINDAKI-ILISKILERDE.pdf\"> Divan\u00fc L\u00fbgati\u2019t-T\u00fcrk\u2019e g\u00f6re insanlar aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde<\/a> nezaket<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Adem AYDEM\u0130R \u00d6zet B\u00fcy\u00fck T\u00fcrk dilcisi ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc K\u00e2\u015fgarl\u0131 Mahmud\u2019un ansiklopedik mahiyet ta\u015f\u0131yan ve \u00e2deta XI. as\u0131r T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n aynas\u0131 olan Divan\u00fc L\u00fbgati\u2019t-T\u00fcrk (DLT) adl\u0131 eseri, T\u00fcrk dili ve edebiyat\u0131n\u0131n, T\u00fcrk tarih ve co\u011frafyas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn ve etnografyas\u0131n\u0131n da en eski ve temel kaynaklar\u0131ndand\u0131r. Divan\u00fc L\u00fbgati\u2019t-T\u00fcrk\u2019e bu nazarla bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda onda T\u00fcrk sosyal hayat\u0131n\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-6558","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uygur-tarihi-ve-kulturu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6558","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6558"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6558\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6564,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6558\/revisions\/6564"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}