
{"id":5225,"date":"2020-10-28T10:11:16","date_gmt":"2020-10-28T07:11:16","guid":{"rendered":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=5225"},"modified":"2020-10-28T10:11:16","modified_gmt":"2020-10-28T07:11:16","slug":"20-yuzyil-uygur-edebiyatinin-onemli-temsilcilerinin-hayati-eserleri-ve-edebi-kisiligi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=5225","title":{"rendered":"20. Y\u00fczy\u0131l Uygur Edebiyat\u0131\u2019n\u0131n \u00f6nemli temsilcilerinin hayati, eserleri ve edebi ki\u015fili\u011fi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/09\/mektup.jpg\" \/><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>Mamutijiang A\u0130ERKEN<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>\u00d6zet<\/strong><\/span><\/p>\n<p>T\u00fcrk tarihi i\u00e7inde ad\u0131yla bilinen en eski T\u00fcrk topluluklar\u0131ndan biri olma \u00f6zelli\u011finin yan\u0131nda T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir\u00e7ok yenili\u011fe \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015f bir toplum olarak Uygur T\u00fcrkleri bug\u00fcn d\u00fcnyada e\u015fine az rastlar\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131lar ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. \u00d6zellikle bir taraftan yurtlar\u0131ndan s\u00fcr\u00fclmek, \u00f6lmek veya asimile edilmek ile tehdit edilmektedirler.<\/p>\n<p>Ayd\u0131nlar en zor zamanlarda en fazla \u00f6n plana \u00e7\u0131kan \u015fahsiyetlerdir. Onlar\u0131n susmalar\u0131 toplumun da\u011f\u0131lmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Uygur T\u00fcrkleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan da durum b\u00f6yledir. \u00d6zellikle 20. Y\u00fczy\u0131lda her t\u00fcrl\u00fc bask\u0131ya ra\u011fmen kendi canlar\u0131n\u0131 feda etme pahas\u0131na sanatlar\u0131n\u0131 halk\u0131n gelece\u011fi noktas\u0131nda bir ara\u00e7 olarak kullanan kalem erbab\u0131 Uygur yazar ve \u015fairler halk\u0131 ayd\u0131nlatmak i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin yetti\u011fi her t\u00fcrde eserler yazm\u0131\u015flar ve bu yolla halka ula\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>Uygur co\u011frafyas\u0131nda son y\u00fczy\u0131lda elbette ki kalem oynatan yaz\u0131 erbab\u0131 say\u0131s\u0131 bu teze al\u0131nanlar ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. E\u011fer hepsini buraya alma yolu tercih edilse bir tezin buna yetmeyece\u011fi muhakkakt\u0131r. Bu nedenle bu tezde y\u00fczlerce Uygur \u015fair ve yazar\u0131 aras\u0131ndan 18 yazar\u0131n hayat\u0131, sanat\u0131 ve eserleri ile eserlerindeki muhteva ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ayd\u0131nlar\u0131n \u00e7o\u011fu yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karken bir k\u0131sm\u0131 da kald\u0131\u011f\u0131 Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da \u00e7e\u015fitli i\u015fkencelere ve mahk\u00fbm edildikleri toplama kamplar\u0131nda ya\u015famaya mecbur edilmi\u015flerdir. Hangi sebeple olursa olsun yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kan ayd\u0131nlara ajan veya ba\u015fka devleti par\u00e7alay\u0131c\u0131 noktada su\u00e7lamalar y\u00f6neltilerek kendileri ve b\u00fct\u00fcn aile fertleri ile \u00e7e\u015fitli i\u015fkencelerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rak\u0131lmalar\u0131 sanatlar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmelerini fazlaca zorla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fct\u00fcn zorluk ve s\u0131k\u0131nt\u0131lara ra\u011fmen Uygur ayd\u0131n\u0131 gelece\u011fe olan inan\u00e7 ve \u00fcmidini koruyarak kendilerinden \u00f6nce ya\u015fayan milliyetperver \u00f6nderlerin izinden giderek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam etmektedirler. Bu durum ve d\u00fc\u015f\u00fcnceyi eserlerine net olarak yans\u0131tmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #0000ff\">Anahtar Kelimeler:<\/span><\/strong> Uygur, Do\u011fu T\u00fcrkistan, 20. Y\u00fczy\u0131l<\/p>\n<p>Makalenin tamam\u0131na eri\u015fmek i\u00e7in l\u00fctfen linki t\u0131klay\u0131n: <a href=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/20.-Yuzyil-Uygur-Edebiyatinin-onemli-temsilcilerinin-hayati-eserleri-ve-edebi-kisiligi.pdf\">20. Y\u00fczy\u0131l Uygur Edebiyat\u0131\u2019n\u0131n \u00f6nemli temsilcilerinin hayati, eserleri ve edebi ki\u015fili\u011fi<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mamutijiang A\u0130ERKEN \u00d6zet T\u00fcrk tarihi i\u00e7inde ad\u0131yla bilinen en eski T\u00fcrk topluluklar\u0131ndan biri olma \u00f6zelli\u011finin yan\u0131nda T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bir\u00e7ok yenili\u011fe \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmi\u015f bir toplum olarak Uygur T\u00fcrkleri bug\u00fcn d\u00fcnyada e\u015fine az rastlar\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131lar ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131r. \u00d6zellikle bir taraftan yurtlar\u0131ndan s\u00fcr\u00fclmek, \u00f6lmek veya asimile edilmek ile tehdit edilmektedirler. Ayd\u0131nlar en zor zamanlarda en fazla [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-5225","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uygur-tarihi-ve-kulturu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5225","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5225"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5225\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5233,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5225\/revisions\/5233"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5225"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5225"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5225"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}