
{"id":4779,"date":"2020-08-25T09:41:35","date_gmt":"2020-08-25T06:41:35","guid":{"rendered":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=4779"},"modified":"2020-08-25T09:43:27","modified_gmt":"2020-08-25T06:43:27","slug":"kutadgu-biligde-gulu-isim-fiiller-uzerine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=4779","title":{"rendered":"Kutadgu Bilig\u2019de {-gU}\u2019lu \u0130sim-Fiiller \u00fczerine"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4768\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/kutadgu_biligin.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"340\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/kutadgu_biligin.jpg 800w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/kutadgu_biligin-400x170.jpg 400w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/kutadgu_biligin-768x326.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>Mirsultan OSMANOF<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>Yeni Uygurcadan Aktaran: Yusufcan YAS\u0130N<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Kutadgu Bilig ve D\u00eev\u00e2nu Lug\u00e2ti\u2019t-T\u00fcrk\u2019\u00fcn yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde do\u011fuda Uygur di-linin iki \u015fivesi vard\u0131. Bunlardan biri, Budizm i\u00e7erikli \u0130dikut Uygur yaz\u0131 dili, di\u011feri ise Arap harfli \u0130slam\u00ee d\u00f6nem Uygur yaz\u0131 dilidir. \u0130lkinin \u00f6nc\u00fcleri Altun Yaruk, Mait-risimit, Xuanzang-Biyografisi gibi Budizm\u2019in \u00fcnl\u00fc eserleri, ikincisini de KB ve DLT gibi \u015fah eserler olu\u015fturmu\u015ftur. \u0130kinci yaz\u0131 dili Karahanl\u0131lar sahas\u0131nda kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in Hakaniye edeb\u00ee dili ad\u0131yla da an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu iki edeb\u00ee dilin bir biriyle b\u00fcsb\u00fct\u00fcn olarak kar\u0131\u015fmas\u0131 XI. y\u00fczy\u0131ldan biraz sonra vuku bulmu\u015fsa da, \u00fcstelik do\u011fuda Budizm ile \u0130sl\u00e2miyet uzun bir m\u00fcddet kom\u015fu oldu\u011fu d\u00f6nemlerde de iki yaz\u0131 dili aras\u0131nda leksikolojik \u00f6zellikler d\u0131\u015f\u0131nda, fonetik ve gramatikal bak\u0131m\u0131ndan aralar\u0131nda hi\u00e7bir farkl\u0131l\u0131k bulunmuyordu. Yani Orhun d\u00f6neminden sonra Uygur-O\u011fuz grubu d\u00f6nemindeki dil \u00f6zelliklerinin ye-rini alan \u0130dikut Uygur yaz\u0131 dili gelene\u011fi Hakaniye edeb\u00ee dilinde de ayn\u0131 \u015fekilde devam etmi\u015ftir. \u00d6rne\u011fin, KB\u2019de Ka\u015fgarl\u0131 Mahmut\u2019un g\u00f6sterdi\u011fi dil kurallar\u0131na uygun bir \u015fekilde isim-fiil i\u00e7in {-AsI} ekleri de\u011fil, {-gU} eklerinin kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131, s\u0131fat-fiil i\u00e7in {-dA\u00e7I} eklerinin yerine {-gU\u00e7I} eklerinin kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131, Hakaniye edeb\u00ee dili ile \u0130dikut Uygur edeb\u00ee dilinin bir dilin iki versiyonu oldu\u011funu kan\u0131tlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda s\u00f6z konusu {-gU} ekleriyle yap\u0131lan isim-fiilin KB\u2019deki kullan\u0131-l\u0131\u015f\u0131 \u00fczerinde duraca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p>Makalenin tamam\u0131na eri\u015fmek i\u00e7in l\u00fctfen linki t\u0131klay\u0131n: <a href=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/08\/Kutadgu-Bilig\u2019de-gU\u2019lu-\u0130sim-Fiiller-\u00dczerine1.pdf\">Kutadgu Bilig\u2019de {-gU}\u2019lu \u0130sim-Fiiller \u00dczerine1<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mirsultan OSMANOF Yeni Uygurcadan Aktaran: Yusufcan YAS\u0130N Kutadgu Bilig ve D\u00eev\u00e2nu Lug\u00e2ti\u2019t-T\u00fcrk\u2019\u00fcn yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde do\u011fuda Uygur di-linin iki \u015fivesi vard\u0131. Bunlardan biri, Budizm i\u00e7erikli \u0130dikut Uygur yaz\u0131 dili, di\u011feri ise Arap harfli \u0130slam\u00ee d\u00f6nem Uygur yaz\u0131 dilidir. \u0130lkinin \u00f6nc\u00fcleri Altun Yaruk, Mait-risimit, Xuanzang-Biyografisi gibi Budizm\u2019in \u00fcnl\u00fc eserleri, ikincisini de KB ve DLT gibi \u015fah eserler [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[15],"tags":[],"class_list":["post-4779","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uygur-tarihi-ve-kulturu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4779","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4779"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4779\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4783,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4779\/revisions\/4783"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4779"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4779"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4779"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}