
{"id":4172,"date":"2020-07-13T10:51:39","date_gmt":"2020-07-13T07:51:39","guid":{"rendered":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=4172"},"modified":"2020-07-13T10:51:39","modified_gmt":"2020-07-13T07:51:39","slug":"cin-ve-dogu-turkistan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=4172","title":{"rendered":"\u00c7in ve Do\u011fu T\u00fcrkistan"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"color: #0000ff\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4173\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/q.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"338\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/q.jpg 800w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/q-400x169.jpg 400w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/q-768x324.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #0000ff\">Dr. Nihat Ali \u00d6zcan<\/span><\/strong><\/p>\n<p>\u00c7in d\u00fcnya g\u00fcndeminden d\u00fc\u015fm\u00fcyor. Sadece ekonomik ba\u015far\u0131lar\u0131, askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rmas\u0131, ku\u015fak yol projesi, korona salg\u0131n\u0131 ve istihbarat sava\u015flar\u0131yla da an\u0131lm\u0131yor. Onu d\u00fcnya g\u00fcndemine ta\u015f\u0131yan ba\u015fkaca konular da var. Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da Uygurlara y\u00f6nelik politikalar\u0131, Hong Kong\u2019da devam eden olaylar ve Nepal sorunu gibi.<\/p>\n<p>\u00c7in, ihtirasl\u0131, de\u011fer ve kural tan\u0131mayan uygulamalar\u0131yla Uygurlar\u0131 yok etme projelerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. T\u00fcm bask\u0131lara, teknolojik denetime ra\u011fmen, uygulamalar\u0131 if\u015fa eden bilgilerin, resim ve videolar\u0131n d\u0131\u015far\u0131ya s\u0131zmas\u0131na mani olam\u0131yor. Ger\u00e7ekten g\u00f6rg\u00fc tan\u0131klar\u0131n\u0131n ifadeleri, s\u0131zan video ve bilgiler, sorunun bir insanl\u0131k trajedisine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steriyor. \u00dcstelik sadece \u00c7in i\u00e7in de\u011fil, t\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in bir utan\u00e7 vesikas\u0131 gibi duruyor.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in resmi a\u00e7\u0131klamalar\u0131na g\u00f6re, uygulamalar\u0131n amac\u0131 \u201cter\u00f6rizmle\u201d m\u00fccadele ve \u201cradikalle\u015fmi\u015f\u201d bireyleri \u201cnormalle\u015ftirmek.\u201d Uygurlar\u0131n \u201cradikal fikirlerden\u201d vazge\u00e7irmek amac\u0131yla zorla \u00e7al\u0131\u015fma kamplar\u0131na s\u00fcr\u00fclmeleri, ailelerin b\u00f6l\u00fcn\u00fcp, \u00e7ocuklar\u0131n zorla al\u0131konulmas\u0131, k\u00fclt\u00fcrel, dini de\u011ferlerin, dilin kullan\u0131m\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 radikalle\u015fmi\u015f olanlar\u0131 vazge\u00e7irecek uygulamalar olarak takdim ediliyor.<\/p>\n<p>Trajik olan ise t\u00fcm bu uygulamalar\u0131n d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcnde yap\u0131labiliyor olmas\u0131. \u00c7in\u2019in politikalar\u0131na kar\u015f\u0131 devletler, \u00fc\u00e7 farkl\u0131 tutum geli\u015ftirmi\u015f durumdalar. Ahalisinin \u00e7o\u011funu M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu \u00fclkelerinde yer ald\u0131\u011f\u0131 ilk grup, \u00c7in\u2019in yapt\u0131klar\u0131n\u0131 destekliyor. Bu tutumun gerisinde farkl\u0131 nedenler yat\u0131yor. \u00d6ncelikli sebep, \u00c7in ile geli\u015ftirdikleri ekonomik, siyasi ili\u015fkiler ve beklentiler. Bir k\u0131s\u0131m fakir Afrika devletlerinin yan\u0131 s\u0131ra, Pakistan, \u0130ran da bu grupta yer al\u0131yor. \u015e\u00fcphesiz her \u015feyi ekonomik ili\u015fkilerle a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u00d6rne\u011fin, \u201cT\u00fcrklerle\u201d tarihsel ve psikolojik sorunu olan \u00fclkelerin de bu kervanda yer ald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek pek iddial\u0131 olmaz. \u0130ran, Suriye, Birle\u015fik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan gibi. Bu \u00fclkelerin tavr\u0131 bize, din ile \u201culusal \u00e7\u0131kar\u201d aras\u0131nda se\u00e7ime zorlanan \u00fclkelerin hi\u00e7 teredd\u00fcts\u00fcz \u201c\u00e7\u0131karlar\u0131\u201d se\u00e7tiklerini g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in Uygur politikalar\u0131n\u0131 sert bi\u00e7imde ele\u015ftiren, Uygur T\u00fcrklerine, M\u00fcsl\u00fcmanlara destek veren ikinci grubun ba\u015f\u0131nda ABD ve baz\u0131 Avrupa \u00fclkeleri geliyor. Bu \u00fclkelerin \u201cUygur\u201d merak\u0131 iki nedene dayan\u0131yor. Birincisi, \u00c7in\u2019le m\u00fccadelelerinde, etnik ve dini farkl\u0131l\u0131klar\u0131 \u00c7in\u2019in \u201cyumu\u015fak karn\u0131\u201d olarak g\u00f6rmeleri. Di\u011feri ise ger\u00e7ekten \u00c7in\u2019in uygulad\u0131\u011f\u0131 politikalar\u0131n insani de\u011ferleri ayakalt\u0131na alan bir trajedi olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in Uygurlara y\u00f6nelik politikalar\u0131n\u0131 yak\u0131ndan izleyen, bilgilerini d\u00fcnya kamuoyuyla payla\u015fan \u00fclkelerin tavr\u0131n\u0131 \u201c\u00c7in\u2019le rekabet halindeler, bu y\u00fczden konuyu g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yorlar\u201d gerek\u00e7esiyle yok saymam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. ABD gibi \u00fclkelerin, \u00c7in ile y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri m\u00fccadele, bu \u00fclkenin Uygurlara y\u00f6nelik insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 uygulamalar\u0131na y\u00f6nelik ger\u00e7ekleri de\u011fi\u015ftirmez.<\/p>\n<p>Uygur sorununa yakla\u015f\u0131m ba\u011flam\u0131nda son grubu \u201csessizler kul\u00fcb\u00fc\u201d olu\u015fturuyor. Bunlar ya bilgisizlikten ya da \u201cince hesaplardan\u201d olsa gerek fazlaca seslerini \u00e7\u0131kartm\u0131yorlar. Aralar\u0131nda \u00e7ok say\u0131da M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkenin bulunmas\u0131 da i\u015fin en ac\u0131kl\u0131 taraf\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in trilyon dolarl\u0131k \u201cyol ve ku\u015fak\u201d politikas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131, ekonomik yat\u0131r\u0131mlar kadar, insanlar\u0131 \u201cniyetleri konusunda\u201d ikna etmesine de ba\u011fl\u0131. Ancak \u00c7in\u2019in k\u00fcresel a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n ilk safhas\u0131nda, ortaya koydu\u011fu farkl\u0131l\u0131klara tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fck, yok etmeyi esas alan Uygur politikas\u0131, bilginin evrensel oldu\u011fu, hi\u00e7bir \u015feyin gizlenemedi\u011fi d\u00fcnyam\u0131zda projelerine b\u00fcy\u00fck hasarlar verecektir. Uygur T\u00fcrklerine yap\u0131lanlar, \u0130slam kar\u015f\u0131t\u0131 gayri insani uygulamalar, baz\u0131 devletlerin, y\u00f6neticilerin k\u0131sa vadeli \u00e7\u0131karlar\u0131 nedeniyle destek g\u00f6rse de uzun vadede kamuoyunun yakla\u015f\u0131m\u0131 farkl\u0131 olacakt\u0131r. \u00c7in\u2019in niyetleri konusundaki \u015f\u00fcpheler her ge\u00e7en g\u00fcn daha da artacakt\u0131r.<\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><em><strong>kaynak: Milliyet Gazetesi<\/strong><\/em><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dr. Nihat Ali \u00d6zcan \u00c7in d\u00fcnya g\u00fcndeminden d\u00fc\u015fm\u00fcyor. Sadece ekonomik ba\u015far\u0131lar\u0131, askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rmas\u0131, ku\u015fak yol projesi, korona salg\u0131n\u0131 ve istihbarat sava\u015flar\u0131yla da an\u0131lm\u0131yor. Onu d\u00fcnya g\u00fcndemine ta\u015f\u0131yan ba\u015fkaca konular da var. Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da Uygurlara y\u00f6nelik politikalar\u0131, Hong Kong\u2019da devam eden olaylar ve Nepal sorunu gibi. \u00c7in, ihtirasl\u0131, de\u011fer ve kural tan\u0131mayan uygulamalar\u0131yla Uygurlar\u0131 yok [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-4172","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uygur-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4172","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4172"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4172\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4174,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4172\/revisions\/4174"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4172"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4172"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}