
{"id":4167,"date":"2020-07-13T10:45:16","date_gmt":"2020-07-13T07:45:16","guid":{"rendered":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=4167"},"modified":"2020-07-13T10:45:16","modified_gmt":"2020-07-13T07:45:16","slug":"ilber-ortayli-uygur-turklerini-yazdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=4167","title":{"rendered":"\u0130lber Ortayl\u0131 Uygur T\u00fcrkleri&#8217;ni Yazd\u0131!"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4170\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/z.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"330\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/z.jpg 800w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/z-400x165.jpg 400w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/z-768x317.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p>H\u00fcrriyet gazetesi yazar\u0131 tarih\u00e7i Prof. Dr. \u0130lber Ortayl\u0131, yay\u0131mlanan son yaz\u0131s\u0131nda, Sincan&#8217;daki Uygurlara y\u00f6nelik b\u00fcy\u00fck bask\u0131y\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131. \u0130lber Ortayl\u0131, kamplarda geni\u015f kitlelerin toplanarak i\u015fkence ve beyin y\u0131kama metotlar\u0131 uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. T\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc kapatarak g\u00f6rmez geldi\u011fi Uygular, Do\u011fu T\u00fcrkistan, \u00c7in Z\u00fclm\u00fc&#8217;ne de\u011finen \u0130lber ORtayl\u0131 \u00f6rnek bir davran\u0131\u015f sergiledi.<\/p>\n<p>H\u00fcrriyet gazetesi yazar\u0131 tarih\u00e7i Prof. Dr. \u0130lber Ortayl\u0131, yay\u0131mlanan son yaz\u0131s\u0131nda, Sincan&#8217;daki Uygurlara y\u00f6nelik b\u00fcy\u00fck bask\u0131y\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131. \u0130lber Ortayl\u0131, kamplarda geni\u015f kitlelerin toplanarak i\u015fkence ve beyin y\u0131kama metotlar\u0131 uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. T\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc kapatarak g\u00f6rmez geldi\u011fi Uygular, Do\u011fu T\u00fcrkistan, \u00c7in Z\u00fclm\u00fc&#8217;ne de\u011finen \u0130lber ORtayl\u0131 \u00f6rnek bir davran\u0131\u015f sergiledi.<\/p>\n<p>Prof. Dr. \u0130lber Ortayl\u0131, bug\u00fcnk\u00fc &#8216;Kamplar&#8230; \u0130\u015fkence korkun\u00e7&#8217; ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131nda, \u00c7in&#8217;in, Sincan&#8217;daki Uygurlara y\u00f6nelik beyin y\u0131kama metotlar\u0131n\u0131 yazd\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7in&#8217;in, yeni bulunan gaz ve maden kaynaklar\u0131n\u0131n dolu oldu\u011fu Sincan eyalatindeki bask\u0131ya i\u015faret eden Ortayl\u0131, &#8216;B\u00f6lgeye herkes giremiyor. Ancak BBC gibi \u00e7ok kuvvetli yay\u0131n organlar\u0131n\u0131n getirdi\u011fi bilgiler ve belgeseller korkun\u00e7. Geni\u015f kitleler kamplara toplan\u0131yor, i\u015fkence ve beyin y\u0131kama metotlar\u0131 uygulan\u0131yor.&#8217; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7in&#8217;in a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131n alay edercesine ve \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fcl\u00fc oldu\u011funu s\u00f6yleyen Ortayl\u0131, b\u00f6lgelerdeki n\u00fcfus bilgilerinin de do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u00c7ok yak\u0131nda bir imha hareketinde haritan\u0131n nas\u0131l de\u011fi\u015fece\u011finin belirsiz oldu\u011funu yazan Ortayl\u0131, \u015fu ifadeleri kulland\u0131:<\/p>\n<p>&#8220;Baz\u0131 n\u00fcfus gruplar\u0131n\u0131n ak\u0131beti me\u00e7hul. Bunlar\u0131n izlenmesinin ne fa\u015fist politikalara ne de emperyalist e\u011filimlere delil olmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k. Bu takip 21. y\u00fczy\u0131lda insanl\u0131\u011f\u0131n ve uluslararas\u0131 demokratik normlar\u0131n i\u015fleyebilmesi i\u00e7in gereklidir.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019le bar\u0131\u015f ve k\u00fclt\u00fcr y\u0131l\u0131na giriyoruz. Bu gibi politikalar\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 ve etnik bir grubun a\u00e7\u0131k\u00e7a tahrip edilmesinin hedeflendi\u011fi bir \u00fclkeyle hangi k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fki ve bar\u0131\u015f y\u0131l\u0131n\u0131 birlikte kutlayaca\u011f\u0131z do\u011frusu \u00e7ok merak edilir. D\u00fcnyada bar\u0131\u015f y\u0131l\u0131n\u0131n kutlanmas\u0131 sava\u015f yapanlar aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. K\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar ise ancak bunun lay\u0131k oldu\u011fu \u00fclkelerle yap\u0131l\u0131r.&#8221;<\/p>\n<h1 class=\"article-title\"><span style=\"color: #0000ff\">Kamplar&#8230; \u0130\u015fkence korkun\u00e7<\/span><\/h1>\n<div class=\"article-content news-description\">\n<p>\u00c7in gibi b\u00fcy\u00fck ve istedi\u011fini yapan, hele \u015fimdi yeni bulunan gaz ve maden kaynaklar\u0131n\u0131n dolu oldu\u011fu, adeta Mendeleyev cetvelinin b\u00fct\u00fcn elemanlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Sincan (Do\u011fu T\u00fcrkistan) gibi eyaletlerde Uygurlara b\u00fcy\u00fck bask\u0131 var. Bilgiler ve belgeseller korkun\u00e7. Geni\u015f kitleler kamplara toplan\u0131yor, i\u015fkence ve beyin y\u0131kama metotlar\u0131 uygulan\u0131yor.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"article-content news-text\">\n<p>Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) d\u00fcnya n\u00fcfus hareketlili\u011fi haritas\u0131n\u0131 elinde tutuyor. Bu sayede mevcut \u00fclkelerin i\u00e7indeki k\u00f6yden \u015fehre g\u00f6\u00e7ler gibi hareketlere m\u00fcdahale etmenin d\u0131\u015f\u0131nda etnik g\u00f6\u00e7leri veya g\u00f6\u00e7 zorlamalar\u0131n\u0131 \u00f6nlemeyi ama\u00e7l\u0131yor. Tabii \u00e7o\u011fu konuda oldu\u011fu gibi bu konuda da BM mikrofonunun sesleri hakiki g\u00fcc\u00fcn \u00e7ok \u00fcst\u00fcnde. Te\u015fkilat Afrika gibi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 katliamlar\u0131n (mukatelenin) g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, kiral\u0131k askerler vas\u0131tas\u0131yla Bat\u0131 devletlerinin cirit att\u0131\u011f\u0131, k\u00fclt\u00fcrel ve etnik haritas\u0131 de\u011fi\u015fiklikler g\u00f6steren Mali, Gine, daha \u00f6nceleri Ruanda\u2019da m\u00fcdahaleyi do\u011frusu \u00e7ok yapamad\u0131, i\u015fler olaca\u011f\u0131na vard\u0131.<\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>GAZ-MADEN KAYNA\u011eI<\/strong><\/span><\/p>\n<p>S\u00f6z galiba daha \u00e7ok birka\u00e7 \u00fclkeye ge\u00e7iyor ve ora hedefleniyor. \u00c7in gibi b\u00fcy\u00fck ve istedi\u011fini yapan, hele \u015fimdi yeni bulunan gaz ve maden kaynaklar\u0131n\u0131n dolu oldu\u011fu, adeta Mendeleyev cetvelinin b\u00fct\u00fcn elemanlar\u0131n\u0131n bulundu\u011fu Sincan (Do\u011fu T\u00fcrkistan) gibi eyaletlerde bu bask\u0131y\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. B\u00f6lgeye herkes giremiyor. Ancak BBC gibi \u00e7ok kuvvetli yay\u0131n organlar\u0131n\u0131n getirdi\u011fi bilgiler ve belgeseller korkun\u00e7. Geni\u015f kitleler kamplara toplan\u0131yor, i\u015fkence ve beyin y\u0131kama metotlar\u0131 uygulan\u0131yor.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4168\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/x.jpg\" alt=\"\" width=\"650\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/x.jpg 650w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/x-400x185.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 650px) 100vw, 650px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <span style=\"color: #ff0000\">AP\u2019nin foto\u011fraf\u0131: <\/span><\/strong><em>\u00c7\u0130N\u2019in binlerce Uygur T\u00fcrk\u00fc\u2019n\u00fc tuttu\u011fu kamplardan birinde kalan Kazak M\u00fcsl\u00fcman Omir Bekali, 7 Nisan 2018\u2019de AP ajans\u0131na verdi\u011fi r\u00f6portajda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 psikolojik \u015fiddetin \u00e7ok a\u011f\u0131r oldu\u011funu a\u011flayarak anlatm\u0131\u015ft\u0131. Bekali, kamptaki 20. g\u00fcn\u00fcn sonunda kendini \u00f6ld\u00fcrmek istedi\u011fini s\u00f6ylemi\u015fti. AP, d\u00fcnyaya s\u00f6z konusu kamp ve orada kalanlarla ilgili bu foto\u011fraflar\u0131 servis etmi\u015fti.<\/em><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>ALAY EDER G\u0130B\u0130<\/strong><\/span><\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in a\u00e7\u0131klamalar\u0131 \u00e7ok sathi ve soranla alay edercesine \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fcl\u00fc ge\u00e7iliyor. Bu b\u00f6lgelerdeki n\u00fcfus bilgileri do\u011fru de\u011fil. \u00c7ok yak\u0131n gelecekte imha hareketleri vukua gelirse haritan\u0131n nas\u0131l de\u011fi\u015fece\u011fi belirsiz. Belirli olsa da BM gibi \u00f6rg\u00fctlerin s\u00f6z\u00fcn\u00fc ge\u00e7irece\u011fi \u015f\u00fcpheli.<\/p>\n<p>Baz\u0131 n\u00fcfus gruplar\u0131n\u0131n ak\u0131beti me\u00e7hul. Bunlar\u0131n izlenmesinin ne fa\u015fist politikalara ne de emperyalist e\u011filimlere delil olmayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k. Bu takip 21. y\u00fczy\u0131lda insanl\u0131\u011f\u0131n ve uluslararas\u0131 demokratik normlar\u0131n i\u015fleyebilmesi i\u00e7in gereklidir.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019le bar\u0131\u015f ve k\u00fclt\u00fcr y\u0131l\u0131na giriyoruz. Bu gibi politikalar\u0131n uyguland\u0131\u011f\u0131 ve etnik bir grubun a\u00e7\u0131k\u00e7a tahrip edilmesinin hedeflendi\u011fi bir \u00fclkeyle hangi k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fki ve bar\u0131\u015f y\u0131l\u0131n\u0131 birlikte kutlayaca\u011f\u0131z do\u011frusu \u00e7ok merak edilir. D\u00fcnyada bar\u0131\u015f y\u0131l\u0131n\u0131n kutlanmas\u0131 sava\u015f yapanlar aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. K\u00fclt\u00fcrel ba\u011flar\u0131n yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 y\u0131llar ise ancak bunun lay\u0131k oldu\u011fu \u00fclkelerle yap\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4169\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/xz.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/xz.jpg 600w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/07\/xz-400x200.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>KARDE\u015e TOPLULUK<\/strong><\/span><\/p>\n<p>\u00c7in tarihi ve dili bizim i\u00e7in \u00f6nemli ama daha \u00f6nemlisi varl\u0131k ve onurlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 gereken karde\u015f akraba topluluklar\u0131n bulunmas\u0131 keyfiyetidir. Do\u011frusu m\u00fczelerimizin gezdirilece\u011fi, de\u011ferli k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klar\u0131n sergilenece\u011fi yerlerin iyi tespit edilmesi gerekiyor.<\/p>\n<\/div>\n<p><span style=\"color: #0000ff\"><strong>TRAKYA VE ANADOLU\u2019DA YAHUD\u0130 YERLE\u015e\u0130MLER\u0130<\/strong><\/span><\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #0000ff\">ANADOLU<\/span><\/strong> ve bizim Rumeli dedi\u011fimiz Selanik, Edirne, Gelibolu hatt\u0131 sadece Osmanl\u0131 d\u00f6neminde de\u011fil, fetihten \u00f6nce de Helenistik devre kadar Yahudi yerle\u015fimlerin g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yerdir. Miletos gibi zengin merkezlerde, Ephesus\u2019ta tiyatro salonlar\u0131nda abone olan Yahudilerin isimleri kaz\u0131l\u0131d\u0131r. Sardes \u015fehrinde (Libya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti) sinagog bulunmu\u015ftur. Kilisenin kurucusu St. Paul, yani haham \u015eaul Kilikya (Tarsus) Yahudisidir. Roma vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 (civis) alan bir ailedendir. \u015e\u00fcphesiz Hadrianopolis (Edirne) ve Selanik, Yahudilerin yerle\u015fti\u011fi b\u00f6lgelerdi. Bizans d\u00f6nemi Yahudili\u011fi \u00fczerine muhtelif eserler vard\u0131r. Benjamin Tudela gibi bir orta\u00e7a\u011f gezgininin raporu fevkalade \u00f6nemlidir. Osmanl\u0131 \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun tarihinde Yahudi n\u00fcfusun yerle\u015fim, sinagog ve hay\u0131r kurumlar\u0131n\u0131n okullar\u0131n\u0131n tasvirini yapan eserler azd\u0131r. M\u00fcdekkik Avrupal\u0131 Yahudi tarih\u00e7iler \u00fclkemizdeki Yahudi ge\u00e7mi\u015finin tarihine bu anlamda \u00e7ok e\u011filmemi\u015flerdir.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000\"><strong>1.C\u0130LT: \u0130STANBUL<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Avram Galanti gibi b\u00fcy\u00fck \u00fcstad\u0131n kitaplar\u0131 ve makaleleri de\u011ferlendiriliyor, kullan\u0131l\u0131yor ve yeni bulgular \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda irdeleniyor. Naim G\u00fclery\u00fcz \u00e7a\u011fda\u015f T\u00fcrkiye\u2019nin Yahudi tarihini ara\u015ft\u0131ran isimlerin ba\u015f\u0131nda geliyor. Daha \u00f6nce onun bug\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019deki sinagoglar\u0131 anlatan rehberinden bu s\u00fctunda bahsedilmi\u015fti. G\u00fclery\u00fcz, \u201cTrakya ve Anadolu\u2019daki Yahudi Yerle\u015fim Yerleri\u201dni G\u00f6zlem Yay\u0131nlar\u0131\u2019ndan iki cilt halinde \u00e7\u0131kard\u0131. Sinagoglar \u00fczerinde detayl\u0131 bilgi veriliyor. Kitap, \u0130stanbul\u2019un yerle\u015fim yerleri ve sinagoglar\u0131 ile ba\u015fl\u0131yor. Birinci ciltte Hali\u00e7, Silivri b\u00f6lgesi, Marmara adalar\u0131, Bo\u011fazi\u00e7i ve Anadolu yakas\u0131ndaki sinagoglar, mezarl\u0131klara var\u0131ncaya kadar Beyo\u011flu-Galata b\u00f6lgeleri ele al\u0131n\u0131yor.<\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000\"><strong>2. C\u0130LTTE OLANLAR<\/strong><\/span><\/p>\n<p>\u0130kinci ciltte de Trakya ve Anadolu ele al\u0131nmaktad\u0131r. T\u00fcrkiye Musevili\u011fi hakk\u0131nda bilgileri derleyen, yeni \u015feyler \u00f6\u011freten bir \u00e7al\u0131\u015fma oldu\u011fu a\u00e7\u0131k. Y\u0131llar ge\u00e7en ara\u015ft\u0131rmalardan sonra bu anlamdaki literat\u00fcre elinden geldi\u011fince inmi\u015ftir. Bu ara\u015ft\u0131rmadan sonra yap\u0131lacak \u015fey geni\u015f Osmanl\u0131 ar\u015fivleri ve \u015feriyye sicilleri gibi \u015fehrin topografyas\u0131na ayd\u0131nl\u0131k getirecek, yeni malzemeye (ar\u015fivlere) inecek ara\u015ft\u0131rmalard\u0131r. \u00dclkemiz Yahudi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc ve miras\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in ba\u015fvurulacak bir el kitab\u0131.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>H\u00fcrriyet gazetesi yazar\u0131 tarih\u00e7i Prof. Dr. \u0130lber Ortayl\u0131, yay\u0131mlanan son yaz\u0131s\u0131nda, Sincan&#8217;daki Uygurlara y\u00f6nelik b\u00fcy\u00fck bask\u0131y\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131. \u0130lber Ortayl\u0131, kamplarda geni\u015f kitlelerin toplanarak i\u015fkence ve beyin y\u0131kama metotlar\u0131 uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. T\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc kapatarak g\u00f6rmez geldi\u011fi Uygular, Do\u011fu T\u00fcrkistan, \u00c7in Z\u00fclm\u00fc&#8217;ne de\u011finen \u0130lber ORtayl\u0131 \u00f6rnek bir davran\u0131\u015f sergiledi. H\u00fcrriyet gazetesi yazar\u0131 tarih\u00e7i Prof. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-4167","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uygur-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4167"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4171,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4167\/revisions\/4171"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}