
{"id":2990,"date":"2019-04-29T17:54:20","date_gmt":"2019-04-29T14:54:20","guid":{"rendered":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=2990"},"modified":"2019-04-29T17:56:59","modified_gmt":"2019-04-29T14:56:59","slug":"cinde-az-bilinen-bir-musluman-azinlik-salarlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=2990","title":{"rendered":"\u00c7in\u2019de Az Bilinen Bir M\u00fcsl\u00fcman Az\u0131nl\u0131k: Salarlar"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2991\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/cinde_az_bilinen_bir_musluman_azinlik_salarlar_h441396_77797-1.jpg\" alt=\"\" width=\"951\" height=\"580\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/cinde_az_bilinen_bir_musluman_azinlik_salarlar_h441396_77797-1.jpg 656w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/cinde_az_bilinen_bir_musluman_azinlik_salarlar_h441396_77797-1-400x244.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 951px) 100vw, 951px\" \/><\/p>\n<p>D\u00fcnya T\u00fcrkmenleri i\u00e7inde belki de en bilinmeyen T\u00fcrkmen grubu \u00c7in T\u00fcrkmenleri yani \u201cSalar\u201d T\u00fcrkmenleridir. Salarlar, Uygurlar`la kom\u015fu ya\u015fayan bir T\u00fcrk boyudur. \u00c7in`in i\u015fgali alt\u0131ndaki Do\u011fu T\u00fcrkistan`da ya\u015farlar.(Kansu Eyaletinde,Huanhe Irma\u011f\u0131 yak\u0131nlar\u0131nda ) Salar T\u00fcrk\u00e7esi Uygurca`ya yak\u0131n bir leh\u00e7edir. N\u00fcfusun yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te biri T\u00fcrkmence&#8217;ye yak\u0131n bir T\u00fcrk dili olan Salarca&#8217;y\u0131, bir k\u0131sm\u0131 ise Tibet dilini ve hemen hemen hepsi devlet dili olan \u00c7ince&#8217;yi konu\u015fur.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-2995\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/tarihte_salarlar6.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"752\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/tarihte_salarlar6.jpg 1000w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/tarihte_salarlar6-400x300.jpg 400w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/tarihte_salarlar6-768x578.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-2989 alignright\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Cindeki_Salar_Salur_OYuz_Turklerinin_gecim_kaynaklarY_sYnYrlY_olup_kadYn-erkek_farketmeksizin_milis_olarak_askerlik_yaparlar..jpg\" alt=\"\" width=\"450\" height=\"682\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Cindeki_Salar_Salur_OYuz_Turklerinin_gecim_kaynaklarY_sYnYrlY_olup_kadYn-erkek_farketmeksizin_milis_olarak_askerlik_yaparlar..jpg 450w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/Cindeki_Salar_Salur_OYuz_Turklerinin_gecim_kaynaklarY_sYnYrlY_olup_kadYn-erkek_farketmeksizin_milis_olarak_askerlik_yaparlar.-198x300.jpg 198w\" sizes=\"auto, (max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><br \/>\n\u00c7in&#8217;deki Salar (Salur) O\u011fuz T\u00fcrklerinin ge\u00e7im kaynaklar\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 olup kad\u0131n-erkek farketmeksizin milis olarak askerlik yaparlar.<\/p>\n<p>K\u00e2\u015fgarl\u0131 Mahmud, Div\u00e2n-\u0131 L\u00fcgati&#8217;t-T\u00fcrk&#8217;te; &#8220;&#8230;. be\u015fincisi: &#8220;\u0635\u0627\u064e\u0644\u063a\u064f\u0631 Salgur&#8221;lard\u0131r. Salarlar, O\u011fuzlar\u0131n Salgur boyundand\u0131r. Yuan Hanedan\u0131 zaman\u0131nda 14. ve 15. y\u00fczy\u0131lda Semerkand ve Turfan&#8217;dan g\u00f6\u00e7 etmi\u015f O\u011fuzlar&#8217;\u0131n Tibetliler, Han ulusu ve Huiler ile kar\u0131\u015farak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze kadar geldikleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>1781&#8217;de Salarlar Qing Hanedan\u0131&#8217;na kar\u015f\u0131 isyan etmi\u015f ve Salar n\u00fcfusun y\u00fczde 40%&#8217;\u0131 katledilmi\u015ftir.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2992 alignright\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/salar_turkleri1.jpg\" alt=\"\" width=\"591\" height=\"443\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/salar_turkleri1.jpg 500w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/salar_turkleri1-400x300.jpg 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 591px) 100vw, 591px\" \/><br \/>\nSalarlar \u00c7in\u2019in 56 etnik grubundan bir tanesi. Genellikle Sar\u0131 nehir\uff08\u9ec4\u6cb3\/Huanghe) \u00e7evresinde yerle\u015fmi\u015f olan Salarlar\u0131n ge\u00e7im kayna\u011f\u0131 nehrin \u00e7evresinde ya\u015f\u0131yor olman\u0131n bir getirisi olarak tar\u0131m ve hayvanc\u0131l\u0131kt\u0131r.<\/p>\n<p>Salarlar \u0130sl\u00e2m dinine \u00e7ok sad\u0131kt\u0131rlar ve her k\u00f6yde bir camileri bulunur. 1750 y\u0131l\u0131nda Salarlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu \u0130sl\u00e2m dinini benimsemi\u015ftir. 1980&#8217;li y\u0131llarda 80&#8217;den fazla camileri vard\u0131. Tibetlilerle \u00e7ok yak\u0131n ve beraber ya\u015fad\u0131klar\u0131 halde Budizm dinine \u00e7ok \u015fiddetli kar\u015f\u0131 gelmi\u015fler ve bask\u0131lara ra\u011fmen budist olmam\u0131\u015flard\u0131r.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-2994 alignright\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/oYuz_turku_salarlar-2.png\" alt=\"\" width=\"591\" height=\"417\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/oYuz_turku_salarlar-2.png 592w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/oYuz_turku_salarlar-2-400x282.png 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 591px) 100vw, 591px\" \/><\/p>\n<p>Nak\u015fibendi tarikat\u0131n\u0131n iki \u00f6nemli kolundan biri olan Akta\u011fl\u0131k (Afakiyye) Qinghai ve Gansu&#8217;da ya\u015fayan Salarlar ve Huiler&#8217;in \u00e7ok \u00f6nemli katk\u0131lar\u0131 olmu\u015ftur. 2000 y\u0131l\u0131 n\u00fcfus say\u0131m\u0131nda 104.503 Salar kaydedilmi\u015ftir. N\u00fcfusun \u00e7o\u011funlu\u011fu \u00c7inghay eyaletinde \u015eunhua Salar \u00d6zerk \u0130l\u00e7esi ve Hualung Hui \u00d6zerk \u0130l\u00e7esi, Gansu eyaletinde Jishishan Bao&#8217;an Dongxiang ve Salar \u00d6zerk \u0130l\u00e7esi, \u015eincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesinde ve \u0130li Kazak \u00d6zerk \u0130li gibi b\u00f6lgelerde ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-2993 alignright\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/salar_turku_kYzlar-3.jpg\" alt=\"\" width=\"589\" height=\"785\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/salar_turku_kYzlar-3.jpg 550w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/salar_turku_kYzlar-3-225x300.jpg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 589px) 100vw, 589px\" \/><\/p>\n<p>Qinghai \u00f6zellikle yo\u011funla\u015ft\u0131klar\u0131 b\u00f6lgedir.\u00a0<strong class=\"klink\">Salar T\u00fcrkleri<\/strong>nin 14. Y\u00fczy\u0131lda Qinghai\u2019ya geli\u015f hik\u00e2yeleri bir efsaneye d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f ve dilden dile yeni nesillere aktar\u0131l\u0131r hale gelmi\u015ftir. Efsaneye g\u00f6re bize Salar k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc anlatan arkada\u015f\u0131m\u0131z, Salarlar\u0131n T\u00fcrkmenistan\u2019dan g\u00f6\u00e7 etme nedenini \u0130slamiyet\u2019i yaymak olarak anlatt\u0131. Ellerinde bir Kur\u2019an bulunduran bu g\u00f6\u00e7 taifesinin duracaklar\u0131 yer, bindikleri devenin duraca\u011f\u0131 yer olarak belirlenmi\u015fti.<\/p>\n<p>Qinghai\u2019da konaklad\u0131klar\u0131 s\u0131ra bir gece yar\u0131s\u0131 develerini kaybettiler. Develerini ararken ta\u015fla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcler ve Qinghai\u2019da durmaya karar verdiler ve yanlar\u0131nda getirdikleri alt\u0131nlarla bir mescit in\u015fa ettikten sonra buraya yerle\u015ftiler. Ellerinde bulundurduklar\u0131 o eski Kur\u2019an \u015fu anda o ilk yapt\u0131klar\u0131 mescitte bulunuyor. Mescit g\u00fczel bir \u015fekilde in\u015fa edilmi\u015f, \u00a0b\u00fcy\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f ve cami halini alm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n<p>Salar T\u00fcrk\u00e7esi, yaz\u0131ya d\u00f6k\u00fclmemesi nedeniyle s\u00f6zl\u00fc bir dil halinde nesilden nesle aktar\u0131lm\u0131\u015f. Zaten say\u0131ca daha fazla olan \u00c7inli M\u00fcsl\u00fcmanlarla\uff08Huiler\uff09 yak\u0131n ili\u015fki i\u00e7inde bulunmu\u015flar ve k\u00fclt\u00fcrler birbirine \u00e7ok kar\u0131\u015fm\u0131\u015f. Kendilerine Sincan\u2019 da akrabalar\u0131 olup onlarla ileti\u015fim halinde olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 sordu\u011fumuzda bayramlarda g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcklerini s\u00f6yl\u00fcyorlar. Ancak Uygur T\u00fcrk\u00e7esinin yaz\u0131ya ge\u00e7irilmesine ra\u011fmen Salar T\u00fcrk\u00e7esinin yaz\u0131ya ge\u00e7irilememesi Sincan\u2019da ya\u015fayan Salarlar\u0131n da daha \u00e7ok Uygur leh\u00e7esini konu\u015fmas\u0131na neden olmu\u015f.<\/p>\n<p>Kendilerine yo\u011fun ve homojen bir \u015fekilde ya\u015fad\u0131klar\u0131 Qinghai b\u00f6lgesindeki sosyal hayatlar\u0131na dair sorular sorduk. B\u00f6lgede yakla\u015f\u0131k 30 bin\u00a0n\u00fcfusa sahip olan Salarlar hakk\u0131nda \u00a0arkada\u015f\u0131m\u0131z geleneksel k\u0131yafetlerinin daha \u00e7ok Kazaklar ve \u0130\u00e7 Mo\u011folistan b\u00f6lgesindeki insanlar\u0131n k\u0131yafetlerine benzedi\u011fini belirtti. Zaten kendilerini T\u00fcrk ailesinin bir mensubu olarak \u00c7ince Tujue\/T\u00fcrk \u015feklinde tan\u0131t\u0131yorlar. \u00c7in\u2019deki di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman Huiler gibi onlarda da kad\u0131nlar\u0131n ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc ve erkeklerin takke takmas\u0131, dini rit\u00fcelden ziyade kimli\u011fi ve aidiyeti belirten bir gelenek haline gelmi\u015f. Modern zaman giyim tarzlar\u0131yla Salarlar, Huilerle \u00e7ok benzerlik g\u00f6stermekte. Qinghai\u2019da bulunan, bizde ihtiyarlar heyeti \u015feklinde adland\u0131r\u0131labilecek meclisin \u00fcst d\u00fczey bir \u00fcyesi merkezi h\u00fck\u00fcmet iradesiyle Salarlar aras\u0131ndan atan\u0131yor.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-2997 alignright\" src=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/salar_turku_kYzlar-18.jpg\" alt=\"\" width=\"588\" height=\"882\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/salar_turku_kYzlar-18.jpg 564w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/salar_turku_kYzlar-18-200x300.jpg 200w\" sizes=\"auto, (max-width: 588px) 100vw, 588px\" \/><\/p>\n<p>Kaynak: D\u00fcnya B\u00fclenti<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>D\u00fcnya T\u00fcrkmenleri i\u00e7inde belki de en bilinmeyen T\u00fcrkmen grubu \u00c7in T\u00fcrkmenleri yani \u201cSalar\u201d T\u00fcrkmenleridir. Salarlar, Uygurlar`la kom\u015fu ya\u015fayan bir T\u00fcrk boyudur. \u00c7in`in i\u015fgali alt\u0131ndaki Do\u011fu T\u00fcrkistan`da ya\u015farlar.(Kansu Eyaletinde,Huanhe Irma\u011f\u0131 yak\u0131nlar\u0131nda ) Salar T\u00fcrk\u00e7esi Uygurca`ya yak\u0131n bir leh\u00e7edir. N\u00fcfusun yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7te biri T\u00fcrkmence&#8217;ye yak\u0131n bir T\u00fcrk dili olan Salarca&#8217;y\u0131, bir k\u0131sm\u0131 ise Tibet dilini ve hemen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[24],"tags":[],"class_list":["post-2990","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turk-dunyasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2990","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2990"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2990\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3002,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2990\/revisions\/3002"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2990"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2990"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2990"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}