![\"\"](\"http:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/9559-400x200.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u00c7in Uygurlara kar\u015f\u0131 sistematik bir asimilasyonu uygularken 2017 May\u0131s\u2019\u0131ndan bu yana Uygurlara y\u00f6nelik yeni uygulamalar\u0131yla mevcut b\u00fct\u00fcn insan haklar\u0131n\u0131 belgelerini hi\u00e7e say\u0131yor. Bir ka\u00e7\u0131na dikkat \u00e7ekelim:<\/p>\n
\u00c7in \u00e7ok zor ve e\u015fitsiz \u015fartlar alt\u0131nda pasaport edinen Uygurlar\u0131n pasaportlar\u0131n\u0131n tamam\u0131n\u0131 iptal edip \u00fclke d\u0131\u015f\u0131nda \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131na engel olarak seyahat \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini;<\/p>\n
Mallar\u0131na genel m\u00fcsadere ile m\u00fclkiyet haklar\u0131n\u0131;<\/p>\n
Toplama merkezlerine alarak ki\u015fi h\u00fcrriyeti g\u00fcvenli\u011fi ve dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131;<\/p>\n
Yarg\u0131lama yapmadan kamplarda tutarak adil yarg\u0131lanma haklar\u0131n\u0131;<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n\u0131 sahipsiz b\u0131rakarak ailenin dokunulmazl\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7ocuk haklar\u0131n\u0131;<\/p>\n
60-70 ya\u015f\u0131nda insanlar\u0131 kamplara alarak sa\u011fl\u0131k haklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ihlal ediyor.<\/p>\n
\u00c7in bu pervas\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, di\u011fer \u00fclkelerde \u00c7in\u2019i \u00f6ne \u00e7\u0131kartan, \u00f6ven en ufak bir haberi bile kendi bas\u0131n\u0131na aktararak Uygurlara kar\u015f\u0131 y\u00f6neltti\u011fi k\u00fclt\u00fcrel soyk\u0131r\u0131m i\u00e7in destek ve me\u015fruiyet buluyor. Bu haberler d\u00f6nd\u00fcr\u00fcle d\u00f6nd\u00fcr\u00fcle \u00c7in medyas\u0131nda dola\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Di\u011fer \u00fclkelerin bakanl\u0131klar\u0131n\u0131n, kurum ve \u00fcniversitelerinin kendileriyle temaslar\u0131n\u0131 kendi me\u015fruiyetleri i\u00e7in bir delil olarak \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor. Herhangi bir bakanl\u0131\u011f\u0131n veya T\u00fcrk yetkilinin temas\u0131, bilerek-bilmeyerek \u00c7in\u2019in \u201cg\u00fcvenli\u011fi, toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, bar\u0131\u015f, ter\u00f6rizm ifadeleriyle s\u00f6ylenmi\u015f en iyi niyetli s\u00f6zler bile Uygurlar\u0131n aleyhine kullan\u0131l\u0131yor. Mesela asl\u0131nda T\u00fcrkiye kamu y\u00f6netiminin veya adalet sisteminin, yarg\u0131s\u0131n\u0131n, maliyesinin \u00c7in\u2019den \u00f6\u011frenebilece\u011fi ve ders alabilece\u011fi tek bir c\u00fcmle veya uygulama yoktur. Bizim taraftan \u00c7in\u2019e her bir g\u00f6z k\u0131rp\u0131\u015f\u0131n, Uygurlara bir z\u00fcl\u00fcm olarak iade edildi\u011finin fark\u0131nda olmak ve insan, dinda\u015f ve soyda\u015f olma sorumlulu\u011fumuzun \u015fuurunda olmak zorunday\u0131z.<\/p>\n
\u015eimdi b\u00fct\u00fcn bu vahim tabloyu g\u00f6rd\u00fckten sonra \u015funlar\u0131 s\u00f6ylemeyi insani ve vicdani bor\u00e7 biliyorum:<\/p>\n
-\u0130nsanl\u0131k bir de\u011ferse Uygurlar insand\u0131r.
\n-M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k bir de\u011ferse Uygurlar M\u00fcsl\u00fcmand\u0131r.
\n-Medeniyet bir de\u011ferse Uygurlar medenidir.
\n-T\u00fcrk olmak bir de\u011ferse Uygurlar T\u00fcrk\u2019t\u00fcr.<\/p>\n
Uygurlar\u0131n \u0131srarla g\u00f6r\u00fclmek istenmeyen zorluklar\u0131 saymakla bitmez. T\u00fcrkiye\u2019de bizim b\u00fcrokrasiyle fark\u0131na varmadan Uygurlar aleyhine \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u0131k\u0131nt\u0131lar da bunun tuzu biberi\u2026<\/p>\n
Di\u011fer \u00fclkelerin vatanda\u015flar\u0131 istenen b\u00fct\u00fcn evrak ve dosyalar\u0131 rahatl\u0131kla getirebilirler. Ancak hi\u00e7bir Uygur\u2019un evlilik c\u00fczdan\u0131, do\u011fum belgesi, bek\u00e2rl\u0131k belgesi, apostil vb. belgeleri almas\u0131na imk\u00e2n yok. Bu belgeleri ne \u00c7in Konsolosluklar\u0131 veriyor, ne de \u00fclkelerindeki herhangi bir yerel (mahalli) yetkili veriyor. Ayr\u0131ca ana-babalar\u0131yla, e\u015f ve \u00e7ocuklar\u0131yla iki y\u0131ld\u0131r telefonda bile g\u00f6r\u00fc\u015femeyen \u00f6\u011frenciden, i\u015fadam\u0131ndan, aile reisinden bu belgelerin istenmesi a\u00e7\u0131k\u00e7a \u201csizin i\u015finizi yapmayaca\u011f\u0131z\u201d demektir. Uygurlar\u0131n durumu di\u011fer yabanc\u0131 \u00fclke vatanda\u015flar\u0131yla hi\u00e7 bir \u015fekilde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamaz.<\/p>\n
\u00c7in konsolosluklar\u0131 Uygurlar i\u00e7in pasaport uzatma, pasaport yenileme veya yeni do\u011fan bebeklere pasaport verilmesini durdural\u0131 iki y\u0131l oldu. Bunu g\u00f6zard\u0131 eden b\u00fcrokrasinin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acak mevzuat iyile\u015ftirmeleri son derece acil.<\/p>\n
Uygurlar\u0131n \u00e7o\u011funun pasaport s\u00fcreleri bitmek \u00fczere ve uzatma i\u015flemleri yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kimliksiz kal\u0131yorlar… Arkas\u0131ndan ikametg\u00e2h ve \u00f6\u011frenci i\u015fleri i\u015flemleri problemleri ba\u015fl\u0131yor. Bunun telafisi imk\u00e2ns\u0131z zararlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u201cYabanc\u0131lar\u0131n \u00c7al\u0131\u015fma \u0130zinleri Hakk\u0131nda Kanunun Uygulama Y\u00f6netmeli\u011fi\u201d \u201c\u0130lk Ba\u015fvurularda \u0130stenilen Belgeler\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda da \u201cS\u00fcre Uzat\u0131m\u0131 Ba\u015fvurular\u0131nda \u0130stenilen Belgeler\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda da pasaportun olmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sebeple, transit ge\u00e7i\u015fler ve vizelerle ilgili d\u00fczenlemelerde yer alan \u201cGe\u00e7erli pasaport veya pasaport yerine ge\u00e7en belgeye sahip olmak\u201d ifadesinin ba\u015fta Uygurlar, Kafkasyal\u0131lar ve Arakanl\u0131lar ve benzer durumdakiler i\u00e7in geli\u015ftirilecek bir form\u00fclle acilen \u00e7\u00f6z\u00fclmesi gerekiyor. Uygurlar i\u00e7in neredeyse zaman kalmad\u0131 ve bu durum son derece acil. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019deki bir\u00e7o\u011funun pasaport s\u00fcresinin sonuna gelinmi\u015f ve \u00c7in Konsoloslu\u011fu taraf\u0131nda s\u00fcre de uzat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 veya yeni pasaport verilmeyerek ka\u00e7ak duruma d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bilinmektedir.<\/p>\n
\u00c7al\u0131\u015fma izinlerinde \u00c7al\u0131\u015fma ve Sosyal G\u00fcvenlik Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n; ikamet izinlerinde emniyetin personelinin; \u00dcniversitelerde Uluslararas\u0131 Ofis \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ile \u00d6\u011frenci \u0130\u015flerinin elini rahatlatacak \u015fekilde bir yol bulunmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Yukar\u0131da bahsedilen b\u00fct\u00fcn evrensel insan haklar\u0131 ihlalleriyle kasten ve sistematik \u015fekilde ma\u011fdur edilen Uygurlar hakk\u0131nda \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerim onlara vatanda\u015fl\u0131k vermemizdir. Aksi halde, k\u0131sa s\u00fcre sonra \u00c7in Uygurlar\u0131n ka\u00e7ak oldu\u011funu ve uydurma su\u00e7 isnatlar\u0131yla iadelerini isteyecektir. G\u00f6r\u00fcnen k\u00f6y, k\u0131lavuz istemiyor…<\/p>\n
Ara \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak da \u201cpasaport yerine ge\u00e7en belge\u201d olarak kimlik bilgilerini, ikamet ve ileti\u015fimini i\u00e7eren bir belgenin \u201cN\u00fcfus ve Vatanda\u015fl\u0131k \u0130\u015fleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d veya G\u00f6\u00e7 \u0130daresi taraf\u0131ndan verilerek bu ki\u015filerin \u00e7al\u0131\u015fma izni, ikamet izni ve \u00f6\u011frencilik haklar\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi sa\u011flanabilir.<\/p>\n
\u00dclkelerinde sava\u015f, siyasi kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k veya insan haklar\u0131 ihlalleri dolay\u0131s\u0131yla pasaportlar\u0131n\u0131n yenilenememesi veya s\u00fcrelerinin uzat\u0131lmamas\u0131 hallerinde N\u00fcfus ve Vatanda\u015fl\u0131k \u0130\u015fleri Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan gerek takiplerinin yap\u0131labilmesi, gerekse T\u00fcrkiye\u2019de ma\u011fduriyet ya\u015famamalar\u0131 i\u00e7in \u201cpasaport yerine ge\u00e7ecek bir belge\u201d d\u00fczenlenerek verilmelidir. B\u00fcrokrasinin a\u00e7\u0131k yetkisi ve g\u00f6revi olmayan konularda hareketsiz kalma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ma\u011fduriyetler do\u011fmamas\u0131 i\u00e7in konuyla ilgili TBMM taraf\u0131ndan bir Kanun ve \u0130dare taraf\u0131ndan Uygulama Y\u00f6netmeli\u011fi \u00e7\u0131kar\u0131larak on binlerce ki\u015finin ma\u011fduriyeti giderilmelidir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de uzun s\u00fcre kalan Uygurlar uzun s\u00fcre ikameti ile T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ba\u015fvuruda bulunduklar\u0131nda kanun gere\u011fi ileri d\u00f6n\u00fck 5 y\u0131l\u0131 doldurma s\u00fcresi say\u0131l\u0131yor bu i\u015flem s\u00fcrecinde araya turizm ve k\u0131sa s\u00fcreli ikamet girdiyse ondan \u00f6nceki kalan s\u00fcresinin tamam\u0131 siliniyor… Bu konuda en fazla ma\u011fdur olan Uygurlar oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrkiye\u2019de \u00f6\u011frenciyken bile \u00c7in\u2019in \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 b\u00fcrokrasi ve m\u00fcdahaleler ile \u00f6\u011frenciler geri d\u00f6nmemek i\u00e7in k\u0131sa d\u00f6nem ikamet almak zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131. Bu ki\u015filer ba\u015fka bir yolla ikametg\u00e2h alamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in turist vizeleriyle kald\u0131klar\u0131 s\u00fcre, mevzuata g\u00f6re vatanda\u015fl\u0131k s\u00fcresi hesaplamas\u0131nda s\u00fcreyi s\u0131f\u0131rlayan bir fakt\u00f6r oluyor.<\/p>\n
Bu konuda da \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerim \u015fudur: \u00dclkelerinde sava\u015f, siyasi kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k veya insan haklar\u0131 ihlalleri dolay\u0131s\u0131yla ma\u011fdur olan ba\u015fta \u00f6\u011frenciler, \u00e7al\u0131\u015fma izni olanlar ve aileler olmak \u00fczere T\u00fcrkiye\u2019de hi\u00e7bir su\u00e7a kar\u0131\u015fmaks\u0131z\u0131n 5 y\u0131l\u0131 dolduran ki\u015filerin \u00fclkelerine d\u00f6nme imk\u00e2n\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispatlamak kayd\u0131yla vatanda\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131n kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr ve insani g\u00f6revimizdir.<\/p>\n
Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na g\u00f6re 22 bin Suriyeli T\u00fcrkiye\u2019deki son se\u00e7imlerde se\u00e7men olarak oy kulland\u0131. T\u00fcrk vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kazanmak onlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir onur. Aileleriyle birlikte 100 binin \u00fczerinde Suriyeli sava\u015f ma\u011fdurunun vatanda\u015fl\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz. Geriye d\u00f6nmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan, d\u00f6nmesi halinde \u00f6l\u00fcm veya siyasi su\u00e7lu olarak hapse at\u0131lacak 5-6 bin kadar Uygur ve 3000 kadar Kafkasyal\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcvenlik soru\u015fturmalar\u0131 yap\u0131lmak kayd\u0131yla vatanda\u015fl\u0131\u011fa al\u0131nmas\u0131 acil insani bir konudur. Yaz\u0131l\u0131 ortamlarda dile getirilmeyen bu konular\u0131n uzun s\u00fcredir kamuoyunun g\u00fcndeminde ve takibinde oldu\u011funu b\u00fct\u00fcn dostlara ayr\u0131ca hat\u0131rlatmak isterim.<\/p>\n
Bizim \u00fclke olarak yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u015fu anda g\u00fcndemde oldu\u011fu gibi Kanada\u2019daki STK\u2019lar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla 4000 kadar Uygur\u2019a vatanda\u015fl\u0131k veya \u00f6nemli bir g\u00fcvence olan \u201cm\u00fclteci stat\u00fcs\u00fc\u201d ve haklar\u0131 verilirse bu da bizlere ay\u0131p ve vebal olarak yeter\u2026<\/p>\n
Yeni Boraltan K\u00f6pr\u00fcs\u00fc vakalar\u0131n\u0131 duymak ve ya\u015fatmak istemiyorsak Uygurlar konusunu s\u0131radan bir d\u0131\u015f politikas\u0131 olay\u0131 olman\u0131n \u00f6tesinde tarih, inan\u00e7, insanl\u0131k \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirmek zorunday\u0131z\u2026<\/p>\n
Kaynak: https:\/\/www.dirilispostasi.com\/makale\/uygurlarin-vatandasliginda-insanlik-sinavini-kaybediyoruz-ii-5bf89662c0d1c50c75425359<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prof. Dr. Y\u00fccel O\u011furlu Yeni Boraltan K\u00f6pr\u00fcs\u00fc vakalar\u0131n\u0131 duymak ve ya\u015fatmak istemiyorsak Uygurlar konusunu s\u0131radan bir d\u0131\u015f politikas\u0131 olay\u0131 olman\u0131n \u00f6tesinde tarih, inan\u00e7, insanl\u0131k \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirmek zorunday\u0131z… \u00c7in Uygurlara kar\u015f\u0131 sistematik bir asimilasyonu uygularken 2017 May\u0131s\u2019\u0131ndan bu yana Uygurlara y\u00f6nelik yeni uygulamalar\u0131yla mevcut b\u00fct\u00fcn insan haklar\u0131n\u0131 belgelerini hi\u00e7e say\u0131yor. Bir ka\u00e7\u0131na dikkat \u00e7ekelim: \u00c7in \u00e7ok […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-2274","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-turkiye-ve-cin"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2274","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2274"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2274\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2277,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2274\/revisions\/2277"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2274"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2274"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2274"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}