
{"id":2257,"date":"2018-11-22T17:41:08","date_gmt":"2018-11-22T14:41:08","guid":{"rendered":"http:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=2257"},"modified":"2018-11-22T17:41:41","modified_gmt":"2018-11-22T14:41:41","slug":"uygurlarin-vatandasliginda-insanlik-sinavini-kaybediyoruz-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=2257","title":{"rendered":"Uygurlar\u2019\u0131n vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131nda insanl\u0131k s\u0131nav\u0131n\u0131 kaybediyoruz\u2026 (I)"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-2263\" src=\"http:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/timthumb.png\" alt=\"\" width=\"646\" height=\"323\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/timthumb.png 646w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/timthumb-400x200.png 400w\" sizes=\"auto, (max-width: 646px) 100vw, 646px\" \/><\/p>\n<p>Prof. Dr. Y\u00fccel O\u011furlu<\/p>\n<p>\u00c7in makamlar\u0131, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00f6tesinde vicdan\u0131 olan herkesi kahredecek ba\u015fka bir uygulamay\u0131 yap\u0131yor. Anne-babay\u0131 toplama kamp\u0131na al\u0131p \u00e7ocuklar\u0131na akrabalar\u0131n\u0131n bakmak istemeleri halinde yard\u0131m edenleri de i\u00e7eri al\u0131yor.<br \/>\nGe\u00e7en y\u0131l bu k\u00f6\u015fede d\u00f6rt ayr\u0131 yaz\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019de muhacir olarak ya\u015fayan Uygur ve Kafkasyal\u0131 muhacirlerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ve trajediyi dile getirmi\u015ftim. Durum maalesef vahametini art\u0131rarak ve kronikle\u015ferek devam ediyor.<\/p>\n<p>\u0130dari g\u00f6revim ve bir STK\u2019daki g\u00f6revim dolay\u0131s\u0131yla \u00e7evremdeki y\u00fczlerce yabanc\u0131 uyruklu \u00f6\u011frenciyi yak\u0131ndan g\u00f6zlemleme f\u0131rsat\u0131m oluyor ve s\u0131rf y\u00fcksek\u00f6\u011frenim i\u00e7in ailesini ve yurdunu b\u0131rak\u0131p buralara kadar mevzuatlar\u0131na uygun ve hi\u00e7bir su\u00e7a kar\u0131\u015fmam\u0131\u015f p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l gen\u00e7lerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 bunca s\u0131k\u0131nt\u0131lara kay\u0131ts\u0131z ve sessiz kalmay\u0131 ba\u015faram\u0131yorum. Ya\u015fanan bu trajik durumlara kendimce makul \u00e7\u00f6z\u00fcmler bulmay\u0131 ve elimin erdi\u011fi fiilen d\u00fczeltmeye gayreti \u00f6nemli bir g\u00f6rev telakki ediyorum.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n her k\u00f6\u015fesinden \u00f6\u011frenciyle muhatap olurken son bir bu\u00e7uk y\u0131l\u0131n en dramatik ve kahredici \u00f6rneklerini Uygurlarda g\u00f6r\u00fcyorum. Olay\u0131n neresinden anlataca\u011f\u0131m\u0131, neresinden ba\u015flayaca\u011f\u0131m\u0131 kestirmekte acziyet i\u00e7erisindeyim. Ne Afrika\u2019da ne de Asya\u2019n\u0131n i\u00e7lerinde ne G\u00fcney Amerika\u2019da bu derecede sistematik ve uzun s\u00fcren bir trajedi yok.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in az\u0131nl\u0131klar\u0131ndan biri olan Uygur T\u00fcrkleri\u2019ne uygulad\u0131\u011f\u0131 politikalar inan\u0131lacak gibi de\u011fil ve insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131. 22 milyonluk Uygur T\u00fcrkleri, g\u00fcn ge\u00e7tik\u00e7e dozu artan bir vah\u015feti D\u00fcnyan\u0131n g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde ya\u015f\u0131yorlar. Ge\u00e7mi\u015fte Bosna, \u00c7e\u00e7enistan, Irak\u2019ta veya bug\u00fcn Suriye\u2019de, Filistin\u2019de ya\u015fananlar\u0131 g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne duyabilirken Uygurlar\u0131n trajedisi kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131nda ve \u00c7in\u2019in tarih boyunca uygulad\u0131\u011f\u0131 aldat\u0131c\u0131 politikalar\u0131yla perdeleniyor. \u00c7in, di\u011fer \u00fclkelerdeki bas\u0131na bile kendi h\u00fckumetleri \u00fczerinden m\u00fcdahale edip bask\u0131 kurabiliyor, sans\u00fcr uygulatabiliyor.<\/p>\n<p>Bir bu\u00e7uk y\u0131l \u00f6nce had safhaya ula\u015fan zul\u00fcm bug\u00fcn devam ederken D\u00fcnya bas\u0131n\u0131 olanlar\u0131 art\u0131k \u00e7ok zor da olsa anlamaya ba\u015flad\u0131. \u00c7in hakk\u0131nda yabanc\u0131 bas\u0131na bilgi verenlerin veya durumu aktaranlar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc; yurtd\u0131\u015f\u0131ndaki Uygurlardan a\u00e7\u0131klama yapanlar\u0131n ailelerinin tamam\u0131n\u0131n hapse at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 art\u0131k herkes\u00e7e biliniyor. T\u00fcrkiye\u2019nin d\u00f6rt kat\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcndeki Uygur b\u00f6lgesi tarihi ad\u0131yla \u201cDo\u011fu T\u00fcrkistan\u201d, \u00c7inlilerin adland\u0131rmas\u0131yla Xinjiang (sonradan i\u015fgal edilmi\u015f \u00fclke) d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck a\u00e7\u0131k hava hapishanesine d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn, say\u0131lar\u0131 en az bir milyon (baz\u0131 kaynaklara g\u00f6re 5 milyon) Uygur, Uygurca ad\u0131yla \u201cTerbiye Merkezi\u201d denilen temerk\u00fcz\/toplama kamplar\u0131na al\u0131narak \u00fc\u00e7 aydan bir y\u0131la kadar, tam anlam\u0131yla cezaevi ortam\u0131nda ve insan haklar\u0131 standartlar\u0131n\u0131n hi\u00e7 birisinin g\u00f6zetilmedi\u011fi kamplarda tutuluyorlar. Art\u0131k \u00c7in\u2019le uyumlu ve onun hizmetinde olan ve Kom\u00fcnist Parti \u00fcyesi Uygurlar bile g\u00fcvende de\u011fil. Onlarda gerek\u00e7esiz bir \u015fekilde hapse g\u00f6nderilebiliyor.<\/p>\n<p>Uygur halk\u0131n\u0131n n\u00fcfus say\u0131m\u0131 ve istatistikleri ger\u00e7ekleri yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131 gibi, ka\u00e7 ki\u015finin kamplarda veya kamptan \u00e7\u0131kt\u0131ktan hemen sonra birka\u00e7 ay i\u00e7inde \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn de istatisti\u011fi yok.<\/p>\n<p>Yurt d\u0131\u015f\u0131nda herhangi bir \u00fclkeye \u00c7in pasaportu ve yetkili makamlar\u0131n izni ile 20 y\u0131l i\u00e7inde \u00e7\u0131kanlar\u0131n kendileri ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc derece akrabalar\u0131 potansiyel su\u00e7lu olarak cezaland\u0131r\u0131l\u0131yor. Okumak i\u00e7in Japonya, Kanada, M\u0131s\u0131r ve T\u00fcrkiye\u2019de olanlar \u00f6ncelikli su\u00e7lulardan say\u0131l\u0131yor. \u0130zinle \u00fcmre ve Hacca gidenler de ayn\u0131 kategorideler.<\/p>\n<p>Yap\u0131 olarak bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l sakin ve uyumlu olan medeni Uygur halk\u0131, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde b\u00fcy\u00fck bir dram ya\u015f\u0131yor. Uygurlar\u0131n tamam\u0131n\u0131n pasaportlar\u0131 iptal edilmi\u015f halde, yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 yasak..<\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019a geri d\u00f6nen \u00f6\u011frencilerin izinle yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00f6\u011frenci olarak \u00e7\u0131kmalar\u0131na ra\u011fmen ba\u015flar\u0131na siyah \u00e7uvallar ge\u00e7irilerek ter\u00f6rist muamelesi g\u00f6r\u00fcyorlar. Bunu, sahip oldu\u011fu de\u011ferlerine bak\u0131lmaks\u0131n\u0131z, ister milli de\u011ferlerine d\u00fc\u015fk\u00fcn Uygurlar olsun, dindar veya ateist olsun, kom\u00fcnist parti \u00fcyesi olsun Uygurlar\u0131n hepsine uyguluyorlar.<\/p>\n<p>\u0130lham Tohti\u2019nin dram\u0131 veya Xinjihang \u00dcniversitesi rekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn tutuklanmas\u0131, \u00c7in lehine yaz\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 olan Uygur sanat\u00e7\u0131 ve bilim adamlar\u0131n\u0131n bile kamplara al\u0131n\u0131p mahk\u00fbm edilmesi nas\u0131l bir dram\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131n emarelerinden k\u00fc\u00e7\u00fck bir ka\u00e7\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7in makamlar\u0131, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00f6tesinde vicdan\u0131 olan herkesi kahredecek ba\u015fka bir uygulamay\u0131 yap\u0131yor. Anne-babay\u0131 toplama kamp\u0131na al\u0131p \u00e7ocuklar\u0131na akrabalar\u0131n\u0131n bakmak istemeleri halinde yard\u0131m edenleri de i\u00e7eri al\u0131yor. Sokaklarda ba\u015fs\u0131z kalan k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck Uygur \u00e7ocuklar\u0131 ise sahipsiz diyerek toplan\u0131yor ve ba\u015fka \u015fehirlerdeki \u00e7ocuk yeti\u015ftirme yurtlar\u0131na g\u00f6nderilerek kimli\u011finden kopart\u0131l\u0131yor. Bu \u00e7ocuklara Uygurca yasaklanarak ve sadece \u00c7ince \u00f6\u011freterek asimile edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor. B\u00fct\u00fcn bu aktard\u0131klar\u0131m gerek d\u00fcnya bas\u0131n\u0131nda yer alan haberler ve gerekse birinci a\u011f\u0131zlardan dinledi\u011fim ger\u00e7ek ve ya\u015fanmakta olan olaylar.<\/p>\n<p>Tarih boyunca o b\u00f6lgede ya\u015fam\u0131\u015f olan 20 milyonluk T\u00fcrk dilli bir halk\u0131n ve \u00c7in seddinin \u00e7ekilmesinden 2 bin y\u0131l sonra kindar \u00c7in milliyet\u00e7ili\u011fi taraf\u0131ndan asimilasyonu ya\u015fan\u0131l\u0131yor. \u00c7in devleti b\u00fct\u00fcn insan haklar\u0131 belgelerine, insani ve vicdani b\u00fct\u00fcn insani kazan\u0131mlara ve hatta \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 reddeden kom\u00fcnist ideolojiye a\u00e7\u0131k bir \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k yaparak ihanet ediyor. B\u00f6ylece bir halk en a\u011f\u0131r ihlal metotlar\u0131yla su\u00e7lu olup olmad\u0131\u011f\u0131na, e\u011fitim durumuna, sosyal stat\u00fcs\u00fcne, k\u00fclt\u00fcr ve bilgi birikimine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n \u00f6zellikle hedef al\u0131narak yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Temel insan ve hak \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini Orta\u00e7a\u011f d\u00f6neminin ilkel d\u00f6nemlerindeki gibi ihlal ediyor. Onun bu uygulamalar\u0131 en son Nazi Almanya\u2019s\u0131nda Musevilerin top yek\u00fbn cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131 vah\u015fetinde ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131. Bir halk\u0131 top yek\u00fbn cezaland\u0131rmak, b\u00fct\u00fcn insan haklar\u0131 belgelerine g\u00f6re insanl\u0131k su\u00e7udur, genosittir ve ayn\u0131 zamanda a\u011f\u0131r bir trajedidir.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019ye son d\u00f6nemlerde gelmi\u015f olan, \u00e7o\u011fu \u00f6\u011frenci veya tacir olan 5-6 bin kadar Uygur\u2019un T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131 olmas\u0131 meselesi acilen g\u00fcndeme sokulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Di\u011fer \u00fclkelerin teredd\u00fcts\u00fcz vatanda\u015fl\u0131k verdi\u011fi ve Kanada\u2019n\u0131n 3 bine yak\u0131n Uygur\u2019u almaya haz\u0131r oldu\u011funu ifade etti\u011fi bir ortamda Uygurlar\u0131n tarih boyunca ikinci vatan olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc Anadolu bu drama g\u00f6zlerini yumamay\u0131z, kulaklar\u0131m\u0131z\u0131 t\u0131kayamay\u0131z ve \u00f6l\u00fc taklidi yapamay\u0131z.<\/p>\n<p>Uygurlar g\u00fcndemimizde olan hi\u00e7 bir mazlum halktan de\u011fersiz de\u011filler\u2026 Hi\u00e7 bir ba\u015fka milletten bize daha uzak de\u011filler\u2026 Acilen g\u00fcvenlik soru\u015fturmalar\u0131 yap\u0131larak vatanda\u015fl\u0131k vermezsek her bir idam, \u00c7inlile\u015ftirilen her bir mazlum Uygur \u00e7ocu\u011fun hakk\u0131 yakalar\u0131m\u0131zda as\u0131l\u0131 kalacak\u2026<\/p>\n<p>Yap\u0131lmas\u0131 gerekenler ve Uygurlar\u0131n vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lan problemleri ikinci yaz\u0131m\u0131z\u0131n devam\u0131na b\u0131rak\u0131yorum.<br \/>\nDevam edecek\u2026<\/p>\n<p>Kaynak: https:\/\/www.dirilispostasi.com\/makale\/uygurlarin-vatandasliginda-insanlik-sinavini-kaybediyoruz-i-5bef601e5fe82958967d43f3<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prof. Dr. Y\u00fccel O\u011furlu \u00c7in makamlar\u0131, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n \u00f6tesinde vicdan\u0131 olan herkesi kahredecek ba\u015fka bir uygulamay\u0131 yap\u0131yor. Anne-babay\u0131 toplama kamp\u0131na al\u0131p \u00e7ocuklar\u0131na akrabalar\u0131n\u0131n bakmak istemeleri halinde yard\u0131m edenleri de i\u00e7eri al\u0131yor. Ge\u00e7en y\u0131l bu k\u00f6\u015fede d\u00f6rt ayr\u0131 yaz\u0131yla T\u00fcrkiye\u2019de muhacir olarak ya\u015fayan Uygur ve Kafkasyal\u0131 muhacirlerin ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 ve trajediyi dile getirmi\u015ftim. Durum maalesef vahametini [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[22],"tags":[],"class_list":["post-2257","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cinin-uygur-politikasi"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2257","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2257"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2257\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2264,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2257\/revisions\/2264"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2257"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2257"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2257"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}