
{"id":1965,"date":"2018-10-04T14:18:36","date_gmt":"2018-10-04T11:18:36","guid":{"rendered":"http:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=1965"},"modified":"2018-10-04T14:34:14","modified_gmt":"2018-10-04T11:34:14","slug":"af-orgutunden-dogu-turkistan-raporu-baskilar-intihara-surukluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=1965","title":{"rendered":"AF \u00f6rg\u00fct\u00fc\u2019nden Do\u011fu T\u00fcrkistan raporu: bask\u0131lar intihara s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1100 aligncenter\" src=\"http:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/son201575165355_3-400x300.jpg\" alt=\"\" width=\"476\" height=\"357\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/son201575165355_3-400x300.jpg 400w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/son201575165355_3-768x576.jpg 768w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/06\/son201575165355_3.jpg 1019w\" sizes=\"auto, (max-width: 476px) 100vw, 476px\" \/><\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn son raporu \u00c7in\u2019in esir kamp\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki zulm\u00fc g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi: Kamplarda tutulan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131 h\u0131zla art\u0131yor\u2026 Ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc, sakal, dini kitap \u2018a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u2019 olarak de\u011ferlendiriliyor. Bu emareler toplama kamp\u0131na g\u00f6ndermek i\u00e7in yeterli\u2026 Yurtd\u0131\u015f\u0131na g\u00f6nderilen bir mesaj bile hapis ve aylarca s\u00fcrecek i\u015fkence nedeni\u2026 \u2018D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm kamplar\u0131\u2019ndaki bask\u0131 intihara s\u00fcr\u00fckleyecek boyuta ula\u015ft\u0131\u2026<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn bug\u00fcn yay\u0131mlanan \u201c\u00c7in: Neredeler? Sincan Uygur \u00d6zerk B\u00f6lgesi\u2019ndeki toplu g\u00f6zalt\u0131lar hakk\u0131nda cevap verme zaman\u0131\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 raporu Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki bask\u0131 ve i\u015fkencenin geldi\u011fi boyutu \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00f6rneklerle ortaya koydu.<\/p>\n<p>Y\u00dcZ Y\u00dcZE G\u00d6R\u00dc\u015e\u00dcLEREK HAZIRLANDI<\/p>\n<p>Yak\u0131nlar\u0131n\u0131n ak\u0131betinden haber almaya \u00e7al\u0131\u015fan yakla\u015f\u0131k 100 ki\u015fiyle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclerek haz\u0131rlanan rapor, Sincan b\u00f6lgesindeki Uygurlara, Kazaklara ve \u00e7o\u011funlu\u011fu M\u00fcsl\u00fcman di\u011fer etnik gruplara y\u00f6nelik toplu g\u00f6zalt\u0131, izinsiz g\u00f6zetim, siyasi telkin ve zorunlu k\u00fclt\u00fcrel asimilasyon politikalar\u0131na bir son verilmesi \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n<p>Rapora g\u00f6re A\u015f\u0131r\u0131l\u0131kla M\u00fccadele D\u00fczenlemesi\u2019nin kabul edildi\u011fi Mart 2017\u2019den bu yana, Sincan b\u00f6lgesinde kamplara kapat\u0131lan ve \u00e7o\u011funlu\u011fu M\u00fcsl\u00fcman olan etnik gruplar\u0131n say\u0131s\u0131 h\u0131zla art\u0131yor. D\u00fczenlemeye g\u00f6re \u201cnormal\u201d olmayan sakal b\u0131rakmak, pe\u00e7e veya ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc takmak, namaz k\u0131lmak, oru\u00e7 tutmak, alkol almamak ya da \u0130slam veya Uygur k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle ilgili kitaplar veya yaz\u0131lar bulundurmak da dahil olmak \u00fczere, dini veya k\u00fclt\u00fcrel aidiyetin a\u00e7\u0131k veya hatta \u00f6zel alanda sergilenmesi \u201ca\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u201d olarak de\u011ferlendiriliyor.<\/p>\n<p>\u00c7al\u0131\u015fma veya e\u011fitim amac\u0131yla \u00f6zellikle M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusun a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 oldu\u011fu \u00fclkelere gitmek ya da \u00c7in d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan insanlarla ileti\u015fim kurmak da insanlar\u0131 \u015f\u00fcpheli konumuna d\u00fc\u015f\u00fcren temel sebepler aras\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n<p>AYLARCA S\u00dcREN G\u00d6ZALTI<\/p>\n<p>Yetkililer kamplar\u0131 \u201ce\u011fitim yoluyla d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme\u201d merkezleri olarak adland\u0131rsa da, bir\u00e7ok ki\u015fi bu merkezlere \u201csiyasi e\u011fitim kamplar\u0131\u201d diyor. G\u00f6zalt\u0131 merkezlerine g\u00f6nderilen ki\u015filer yarg\u0131lanm\u0131yor ve bu ki\u015filerin avukatlara eri\u015fimleri veya haklar\u0131nda verilen karara itiraz haklar\u0131 bulunmuyor. \u0130nsanlar aylar boyunca g\u00f6zalt\u0131nda tutulabiliyor \u00e7\u00fcnk\u00fc bir ki\u015finin ne zaman \u201cd\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcne\u201d yaln\u0131zca yetkililer karar verebiliyor.<\/p>\n<p>Y\u00dcZ B\u0130NLERCE A\u0130LE PAR\u00c7ALANDI<\/p>\n<p>UA\u00d6 Do\u011fu Asya Direkt\u00f6r\u00fc Nicholas Bequelin konuya ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada \u201cKitlesel g\u00f6zalt\u0131 kamplar\u0131, beyin y\u0131kama, i\u015fkence ve cezaland\u0131rma mekanlar\u0131d\u0131r. Yurt d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayan ailenizle mesajla\u015fmak gibi son derece basit bir eylemin bile g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nman\u0131za yol a\u00e7mas\u0131, \u00c7in yetkililerinin yapt\u0131klar\u0131n\u0131n ne kadar sa\u00e7ma, haks\u0131z ve tamam\u0131yla keyfi oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor\u201d dedi ve s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n<p>\u201cY\u00fcz binlerce aile, \u015fiddetli bask\u0131lar nedeniyle par\u00e7aland\u0131. Sevdiklerinin ba\u015f\u0131na ne geldi\u011fini bilememenin \u00e7aresizli\u011fini ya\u015f\u0131yorlar. \u00c7in yetkilileri art\u0131k bu ailelere cevap vermeli.\u201d<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce kampta tutulan Kairat Samarkan g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ba\u015f\u0131na bir ba\u015fl\u0131k ge\u00e7irilmi\u015f. Kollar\u0131na ve bacaklar\u0131na kelep\u00e7e tak\u0131lan Samarkan, 12 saat boyunca sabit bir pozisyonda durmaya zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u0130NT\u0130HARA S\u00dcR\u00dcKLEYEN BASKI<\/p>\n<p>Ayn\u0131 kampta yakla\u015f\u0131k 6.000 ki\u015finin oldu\u011funu s\u00f6yleyen Kairat, \u201cSiyasi mar\u015flar s\u00f6ylemeye ve \u00c7in Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin s\u00f6ylevleri hakk\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaya zorland\u0131k. Buna g\u00f6re, kampta kalanlar birbirleriyle konu\u015fam\u0131yorlar, yemeklerden \u00f6nce \u2018\u00c7ok Ya\u015fa \u015ei Cinping\u2019 diye ba\u011f\u0131rmaya zorlan\u0131yorlard\u0131\u201d dedi ve serbest b\u0131rak\u0131lmadan k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce intihar giri\u015fiminde bulundu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>ZUL\u00dcM \u2018STRIKE HARD\u2019 KAMPANYALARIYLA BA\u015eLADI<\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n bat\u0131s\u0131nda bulunan kamplarda 1 milyon civar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman hapis tutuluyor.<\/p>\n<p>1990 y\u0131l\u0131n\u0131n ortalar\u0131nda \u00c7in h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan ba\u015flat\u0131lan \u201cStrike Hard\u201d (sert vuru\u015f) kampanyalar\u0131, Sincan b\u00f6lgesinde ya\u015fayan insanlara zulmedilmesine yasal bir zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. 11 Eyl\u00fcl 2001\u2019de D\u00fcnya Ticaret Merkezi\u2019ne yap\u0131lan sald\u0131r\u0131 sonras\u0131nda da \u00c7in h\u00fck\u00fcmeti, \u2018ter\u00f6rizme kar\u015f\u0131 k\u00fcresel m\u00fccadele\u2019ye destek bahanesiyle, Uygurlar\u0131n \u00fclkede faaliyet g\u00f6steren insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerini \u2018ter\u00f6rist gruplar\u2019 olarak yaftalam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7 olarak \u00c7in h\u00fck\u00fcmeti, M\u00fcsl\u00fcmanlara (\u00f6zellikle Uygurlara) haks\u0131z yere, ter\u00f6rist muamelesi yap\u0131yor. B\u00f6lgeden, her t\u00fcrl\u00fc yay\u0131n organ\u0131na yap\u0131lan \u015fiddetli sans\u00fcre ra\u011fmen, gelen haberler bu zulm\u00fcn ne boyutlara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlar nitelikte.<\/p>\n<p>HER ADIM TUTUKLAMA BAHANES\u0130<\/p>\n<p>Sakal uzatmak ve farkl\u0131 \u00fclkedeki insanlarla konu\u015fmak gibi bahanelerle insanlar\u0131 tutsak eden \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin asimilasyon uygulamalar\u0131 d\u00fcnya kamuoyu taraf\u0131ndan maalesef g\u00f6rmezden geliniyor.<br \/>\n\u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn (HRW) raporlar\u0131na g\u00f6re, insanlar\u0131 hapse atmak i\u00e7in sudan sebeplere ba\u015fvuran \u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin en \u00e7ok kulland\u0131\u011f\u0131 bahaneler:<\/p>\n<p>1- SAAT AYARI B\u0130LE..<\/p>\n<p>Bir Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131, saatini Pekin\u2019in iki saat gerisinde bir zaman dilimi olan \u201cUrum\u00e7i zaman\u0131na\u201d g\u00f6re ayarlad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ter\u00f6rist \u015f\u00fcphelisi olarak tutukland\u0131. \u00c7in\u2019de, ba\u015fkent Pekin\u2019in bulundu\u011fu meridyene g\u00f6re ayarlanm\u0131\u015f olan ve t\u00fcm \u00fclkeyi kapsayan tek bir resmi saat dilimi kullan\u0131l\u0131r. Fakat \u00fclkenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 geni\u015f oldu\u011fu i\u00e7in, Pekin\u2019in bulundu\u011fu meridyenin epey bat\u0131s\u0131nda yer alan Sincan\u2019da saat, g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, iki saat geride.<\/p>\n<p>Saatleri, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n (Sincan) ba\u015fkenti olan Urum\u00e7i\u2019ye g\u00f6re ayarlamak, \u00c7in Kom\u00fcnist Partisine kar\u015f\u0131 bir direni\u015f bi\u00e7imi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu y\u00fczden \u00c7in\u2019de, saatleri resmi olmayan bir saat dilimine g\u00f6re ayarlamak su\u00e7 say\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>2- \u00d6DEV YAPMAK \u0130\u00c7\u0130N VPN (SANAL \u00d6ZEL A\u011e) KULLANMAK<\/p>\n<p>Takma ismiyle tan\u0131nan Sofia adl\u0131 bir kad\u0131n, k\u0131z\u0131n\u0131n Sincan\u2019a yapt\u0131\u011f\u0131 bir ziyaret s\u0131ras\u0131nda VPN kulland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tutukland\u0131.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019in d\u0131\u015f\u0131nda \u00fcniversite \u00f6\u011frencisi olarak okuyan k\u0131z\u0131n annesi, \u201cSincan\u2019daki akrabalar\u0131n\u0131 ziyaret ediyordu ve \u00f6devi i\u00e7in okulunun internet sitesine eri\u015fmesi gerekiyordu \u2026 ve bunun i\u00e7in VPN kulland\u0131\u201d dedi.<br \/>\nSofia, k\u0131z\u0131n\u0131n neden g\u00f6zalt\u0131nda tutuldu\u011funu kendisine s\u00f6ylemediklerini ve eski kocas\u0131n\u0131n soru\u015fturmas\u0131ndan sonra bunun sebebinin VPN kullanmak oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011fini belirtti.<\/p>\n<p>3- SAKAL UZATMAK<\/p>\n<p>\u00c7in h\u00fck\u00fcmetinin, \u0130slam geleneklerine g\u00f6re sakal uzatmay\u0131 ve halk aras\u0131nda pe\u00e7e takmay\u0131 vb. unsurlar\u0131 yasaklad\u0131\u011f\u0131 en az\u0131ndan 2017\u2019den beri biliniyor.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nce siyasal e\u011fitim kamp\u0131nda yer alm\u0131\u015f bir Uygur T\u00fcrk\u00fc olan Erkin, bu gibi kurallara uymaman\u0131n tutuklanmaya sebep oldu\u011funu \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne anlatarak do\u011frulad\u0131.<\/p>\n<p>Erkin, \u201c(Toplama kamp\u0131nda) liderimiz olan bir Uygur T\u00fcrk\u00fc, sakal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in tutuklanm\u0131\u015ft\u0131\u201d dedi.<\/p>\n<p>Guli takma ad\u0131yla tan\u0131nan 23 ya\u015f\u0131ndaki M\u00fcsl\u00fcman bir Uygur kad\u0131n\u0131 da, the Guardian\u2019a, ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc tak\u0131p namaz k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 raporlarda yer ald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in yerel makamlar taraf\u0131ndan nas\u0131l sorguya \u00e7ekildi\u011fini anlatt\u0131. Kad\u0131n, su\u00e7u belli olmad\u0131\u011f\u0131 halde, \u00c7in polisi taraf\u0131ndan 8 g\u00fcn boyunca cezaevinde al\u0131konuldu.<\/p>\n<p>4- RESTORANLARDA ALKOL SERV\u0130S\u0130 YAPMAMAK<\/p>\n<p>Yine eski bir tutuklu olan Erkin\u2019in \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, \u2018\u0130slami restoran\u2019 sahibi 3 ki\u015fi, kendi restoranlar\u0131nda sigara ve alkol i\u00e7ilmesine izin vermedikleri i\u00e7in g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131.<br \/>\nNur takma ad\u0131yla bilinen bir ba\u015fka Uygurlu (erkek) ise, kom\u015fusuna \u201csigara i\u00e7memelisin \u00e7\u00fcnk\u00fc sen M\u00fcsl\u00fcmans\u0131n\u201d dedi\u011fi i\u00e7in hapse at\u0131lan biriyle tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n<p>Nur, adam\u0131n yakalanmas\u0131na ve ard\u0131ndan tutuklanmas\u0131na sebep olan olay\u0131n b\u00f6lge yetkililerine rapor edildi\u011fini, ancak tutana\u011f\u0131n kim taraf\u0131ndan haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131n\u0131n belli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>The New York Times\u2019\u0131n bildirdi\u011fine g\u00f6re, \u00c7in h\u00fck\u00fcmeti k\u00f6yl\u00fclerden akrabalar\u0131n\u0131, arkada\u015flar\u0131n\u0131 ve kom\u015fular\u0131n\u0131 soru\u015fturmalar\u0131n\u0131 istiyor ve k\u00f6yl\u00fclerin, h\u00fck\u00fcmete onlar hakk\u0131nda bilgilendirme yapmas\u0131 i\u00e7in bask\u0131larda bulunuyor.<\/p>\n<p>5- MEVL\u00dcT OKUTMAK<\/p>\n<p>Sincan\u2019\u0131n g\u00fcneyinde ya\u015fayan Hoshur ismindeki Uygurlu bir adam\u0131n \u0130nsan Haklar\u0131 \u0130zleme \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019ne anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, annesi ve di\u011fer ya\u015fl\u0131 kad\u0131nlar be\u015f y\u0131l \u00f6nce mevl\u00fct okumas\u0131na kat\u0131lmaktan g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Hoshur, \u201cAnnem Mart 2018\u2019de tutukland\u0131. Ailemden ald\u0131\u011f\u0131m bilgiye g\u00f6re, annem bir cezaevinde ve kom\u015fumuzda yap\u0131lan dini anma t\u00f6renine (mevl\u00fct) kat\u0131lmak ile su\u00e7lanm\u0131\u015f\u201d dedi. 2013\u2019te ger\u00e7ekle\u015fen mevl\u00fct program\u0131n\u0131n \u00f6len kom\u015fular\u0131 i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu belirten Hoshur, \u201c60 ya\u015flar\u0131ndaki yakla\u015f\u0131k 20 kad\u0131n yetkililer taraf\u0131ndan tutukland\u0131\u201d diye ekledi.<\/p>\n<p>6- \u0130SLAM\u0130 \u00d6\u011eRET\u0130LER\u0130 D\u0130J\u0130TAL ORTAMDA PAYLA\u015eMAK<\/p>\n<p>Alim takma ad\u0131yla bilinen eski bir mahkum, 60 ya\u015f\u0131ndaki bir adam\u0131n ve onun k\u0131z\u0131n\u0131n \u0130slami \u00f6\u011fretileri di\u011fer insanlarla payla\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in nas\u0131l hapse \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n<p>HRW\u2019ye konu\u015fan mahkum, 60 ya\u015f\u0131ndaki adam\u0131n k\u0131z\u0131na sesli tebli\u011f yollad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ard\u0131ndan k\u0131z\u0131n\u0131n da o g\u00f6nderiyi ba\u015fka bir arkada\u015f\u0131na iletti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Alim, \u201c60 ya\u015f\u0131ndaki adam 6 y\u0131l, k\u0131z\u0131 da 3 y\u0131ll\u0131k cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131\u201d dedi.<\/p>\n<p>7- B\u0130LG\u0130SAYARDA \u0130SLAMLA \u0130LG\u0130L\u0130 VEYA UYGUR D\u0130L\u0130NDE DOSYALAR BULUNDURMAK<\/p>\n<p>Alim HRW\u2019ye, ayr\u0131ca, \u201c8 y\u0131la mahkum edilmi\u015f bir adam vard\u0131. Anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Uygur dilinde e-kitaplar\u0131 oldu\u011funu tespit eden polis bunlar\u0131 birer dini materyal olarak kabul etmi\u015f.\u201d<br \/>\nAyr\u0131ca \u2018The Associated Press\u2019in bildirdi\u011fi bir habere g\u00f6re \u00c7in h\u00fck\u00fcmeti, \u00fclkede herkesin ateist Kom\u00fcnist Partiye sad\u0131k kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla \u0130ncilleri yak\u0131yor ve kiliseleri kapat\u0131yor.<\/p>\n<p>8- B\u00d6LGEDEN UZAKLA\u015eMAK<\/p>\n<p>Medina takma ad\u0131yla bilinen 42 ya\u015f\u0131ndaki bir Uygur kad\u0131n\u0131 HRW\u2019ye, kocas\u0131n\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131na seyahat etmesi \u00fczerine siyasal e\u011fitim kamp\u0131na g\u00f6nderildi\u011fini anlatt\u0131. Kad\u0131n kocas\u0131n\u0131n hangi \u00fclkeye gitti\u011fini belirtmedi.<br \/>\nMay\u0131s ay\u0131nda HRW\u2019ye konu\u015fan kad\u0131n, \u201cE\u015fim yanl\u0131\u015f bir \u015fey yapm\u0131\u015f olup da ceza alsayd\u0131 bunu anlay\u0131\u015fla kar\u015f\u0131lard\u0131m, ancak o hi\u00e7bir \u015fey yapmad\u0131\u201d dedi.<\/p>\n<p>Medina, ayr\u0131ca, \u201cKocam\u0131n kuzeninin karde\u015fi de Malezya\u2019ya turist olarak gitti\u011fi i\u00e7in g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131. S\u0131rf oraya gitti\u011fi i\u00e7in\u201d diye ekledi.<\/p>\n<p>Baz\u0131 Uygurlular da, seyahat i\u00e7in, resmi onay almak zorunda olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler.<br \/>\nSincan b\u00f6lgesinden ayr\u0131labilmek i\u00e7in muhtarl\u0131\u011fa gitmeleri gerekti\u011fini belirten Omerjan takma isimli Uygurlu bir gen\u00e7 ise \u201cHerhangi bir dini etkinli\u011fe kat\u0131lmayaca\u011f\u0131m\u0131za dair \u00e7e\u015fitli belgeleri imzalamak i\u00e7in muhtarl\u0131\u011fa gitmemiz gerekti ve daha sonra \u00fclkeden 10 g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131\u015f izni ald\u0131k\u201d dedi.<br \/>\n\u00c7in h\u00fck\u00fcmeti ayn\u0131 zamanda, Hacca giden \u00c7inli M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n boynuna GPS takip sistemi yerle\u015ftiriyor. \u00c7in\u2019deki \u0130slam Derne\u011fi ise bu takip cihazlar\u0131n\u0131n hac yolcular\u0131 g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in gerekli oldu\u011funu savunuyor.<\/p>\n<p>9- D\u0130\u011eER \u00dcLKELERDEK\u0130 \u0130NSANLARLA TANI\u015eMAK<\/p>\n<p>Yine Nur ismiyle tan\u0131nan mahkum bir adam HRW\u2019ye \u201cAvustralya\u2019ya, T\u00fcrkiye\u2019ye ya da \u00c7in\u2019in d\u0131\u015f\u0131ndaki yerlere giden ve (bu y\u00fczden mahkum olan) insanlarla tan\u0131\u015ft\u0131m. (Onlar\u0131n) yurt d\u0131\u015f\u0131nda yak\u0131n akrabalar\u0131 bile yok. G\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmak i\u00e7in yurt d\u0131\u015f\u0131nda giden arkada\u015f ya da kom\u015fular\u0131n\u0131n olmas\u0131 yeterli\u201d dedi.<\/p>\n<p>10- \u00dcLKE DI\u015eINDAK\u0130 \u0130NSANLARLA WHATSAPP \u0130LET\u0130\u015e\u0130M\u0130<\/p>\n<p>Ge\u00e7en y\u0131l Sincan\u2019dan ayr\u0131lan Omerjan isimli gen\u00e7, babas\u0131na Whatsapp yoluyla selam yollad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in babas\u0131n\u0131n sorguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>HRW\u2019ye konu\u015fan Omerjan, \u201cBabam\u0131n telefonuna, o yan\u0131mdayken (farkl\u0131 bir \u00fclkedeyken), WhatsApp y\u00fcklemi\u015ftim. Daha sonra babam, (Sincan\u2019a d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde), WhatsApp\u2019i oradayken kullanabilir mi diye denemek istedim. Bu y\u00fczden ona bir mesaj yollad\u0131m. Babam mesaj\u0131m\u0131 ald\u0131ktan sonra (yetkililer taraf\u0131ndan) g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201cBir \u015fey bile s\u00f6ylemedim, yaln\u0131zca selam g\u00f6nderdim\u201d diyen Omerjan, babas\u0131n\u0131n bir g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve ona Whatsapp hakk\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc sorunun soruldu\u011funu anlatt\u0131.<br \/>\nSadece yabanc\u0131 bir mesajla\u015fma servisi olan Whatsapp\u2019i kullanmak bile (\u00c7in h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan) su\u00e7 olarak alg\u0131lanmakta.<\/p>\n<p>E\u015finin yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmas\u0131 \u00fczerine g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Medina ise, yetkililerin \u201ce\u015finin telefonunda Whatsapp bulundu\u011funu ve onun yabanc\u0131 bir \u00fclkedeki biriyle Whatsapp \u00fczerinden konu\u015fmakla su\u00e7lad\u0131klar\u0131n\u0131\u201d s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019de en \u00e7ok kullan\u0131lan mesajla\u015fma program\u0131 WeChat. \u00c7inli yetkililer, bu uygulama \u00fczerinden g\u00f6nderilen \u00f6zel mesajlar\u0131 izin almadan takip edebiliyorlar.<\/p>\n<p>11- G\u00d6\u00c7 ETME PLANLARI YAPMAK<\/p>\n<p>E\u015fi ve \u00fc\u00e7 \u00e7ocu\u011fu siyasal kamplara g\u00f6nderilen bir kad\u0131n, yetkililerin, e\u015finin telefon mesajlar\u0131n\u0131 kontrol etti\u011fini ve \u00fclkeden ayr\u0131lma planlar\u0131 yapma ihtimaline kar\u015f\u0131 tutuklad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Enlik takma ismini kullanan kad\u0131n HRW\u2019ye, \u201cPolis geldi ve kocam\u0131n telefonunu inceledi. Daha sonra mesajlarda yabanc\u0131 bir \u00fclkeye g\u00f6\u00e7 etme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcler\u201d dedi. Polislerin, neden ba\u015fka bir \u00fclkeye g\u00f6\u00e7 etme hakk\u0131nda konu\u015fuyorsunuz diye sordu\u011funu belirten kad\u0131n, \u201cE\u015fim bir su\u00e7lu de\u011fil ama nas\u0131l oluyor da s\u0131rf yabanc\u0131 bir \u00fclke hakk\u0131nda konu\u015ftu\u011fu i\u00e7in tutuklan\u0131yor?\u201d dedi.<\/p>\n<p>12- HASSAS \u00dcLKELERDEN B\u0130R\u0130N\u0130 Z\u0130YARET ETMEK<\/p>\n<p>Sincan b\u00f6lgesindeki insanlarla dini ba\u011f\u0131 olan 26 \u00fclke, \u00c7in\u2019in \u2018hassas \u00fclkeler\u2019 listesinde yer al\u0131yor. Listedeki baz\u0131 \u00fclkelerin n\u00fcfusunun \u00e7o\u011funlu\u011fu M\u00fcsl\u00fcmanlardan olu\u015fuyor, baz\u0131lar\u0131n\u0131n da b\u00fcy\u00fck bir M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusu var.<\/p>\n<p>Listedeki \u00fclkeler: Afganistan, Cezayir, Azerbaycan, M\u0131s\u0131r, Endonezya, \u0130ran, Irak, Kazakistan, Kenya, K\u0131rg\u0131zistan, Libya, Malezya, Nijerya, Pakistan, Rusya, Suudi Arabistan, Somali, G\u00fcney Sudan, Suriye, Tacikistan, Tayland, T\u00fcrkiye, T\u00fcrkmenistan, Birle\u015fik Arap Emirlikleri, \u00d6zbekistan ve Yemen.<\/p>\n<p>13- TUTUKLULUK ESNASINDA \u0130NT\u0130HAR G\u0130R\u0130\u015e\u0130M\u0130NDE BULUNMAK<\/p>\n<p>Ehmet ismiyle tan\u0131nan eski bir tutuklu, g\u00f6zalt\u0131na al\u0131n\u0131rken kendisini \u00f6ld\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu y\u00fczden fazladan 7 y\u0131l hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>HRW\u2019ye konu\u015fan Ehmet, \u201cKafam\u0131 duvara vurdum; g\u00fc\u00e7s\u00fcz, \u00e7aresiz ve \u00f6fkeliydim. Bilincimi kaybetmi\u015ftim ve uyand\u0131\u011f\u0131mda bir doktorun odas\u0131ndayd\u0131m. Daha sonra beni hastaneye g\u00f6t\u00fcrd\u00fcler\u201d dedi.<\/p>\n<p>\u201c\u2026 ba\u015f\u0131m\u0131n ciddi \u015fekilde yaraland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler. Gardiyan bana \u015f\u00f6yle dedi: \u2018\u0130ntihar giri\u015fiminde bulundu\u011fun i\u00e7in yedi y\u0131l daha hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131n.\u201d<\/p>\n<p>Kaynak:www.uyghurcongress.org<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uluslararas\u0131 Af \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn son raporu \u00c7in\u2019in esir kamp\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki zulm\u00fc g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi: Kamplarda tutulan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n say\u0131s\u0131 h\u0131zla art\u0131yor\u2026 Ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc, sakal, dini kitap \u2018a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u2019 olarak de\u011ferlendiriliyor. Bu emareler toplama kamp\u0131na g\u00f6ndermek i\u00e7in yeterli\u2026 Yurtd\u0131\u015f\u0131na g\u00f6nderilen bir mesaj bile hapis ve aylarca s\u00fcrecek i\u015fkence nedeni\u2026 \u2018D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm kamplar\u0131\u2019ndaki bask\u0131 intihara s\u00fcr\u00fckleyecek boyuta ula\u015ft\u0131\u2026 Uluslararas\u0131 Af [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-1965","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uygur-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1965","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1965"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1965\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1968,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1965\/revisions\/1968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1965"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1965"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1965"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}