
{"id":1916,"date":"2018-09-24T10:35:25","date_gmt":"2018-09-24T07:35:25","guid":{"rendered":"http:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=1916"},"modified":"2018-09-24T10:35:25","modified_gmt":"2018-09-24T07:35:25","slug":"cin-iskencesinin-egitim-ve-uygulama-laboratuvari-dogu-turkistan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/?p=1916","title":{"rendered":"\u00c7in \u0130\u015fkencesinin E\u011fitim ve Uygulama Laboratuvar\u0131: Do\u011fu T\u00fcrkistan"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wp-image-1917 aligncenter\" src=\"http:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/maxresdefault-400x225.jpg\" alt=\"\" width=\"610\" height=\"343\" srcset=\"https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/maxresdefault-400x225.jpg 400w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/maxresdefault-768x432.jpg 768w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/maxresdefault-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/maxresdefault.jpg 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 610px) 100vw, 610px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">Ali Yurtgezen<\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Devlet veya rejimin potansiyel su\u00e7lu ilan etti\u011fi i\u00e7in 7\/24 g\u00f6zetim alt\u0131nda tuttu\u011fu bir halk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Ya\u015fad\u0131klar\u0131 co\u011frafyan\u0131n b\u00fct\u00fcn cadde, sokak ve kapal\u0131 alanlar\u0131na y\u00fcz tarama sistemine sahip kameralar yerle\u015ftirilmi\u015f. Cep telefonlar\u0131na, bilgisayarlara, banka ve al\u0131\u015fveri\u015f kartlar\u0131na zorunlu takip programlar\u0131 y\u00fcklenmi\u015f. Ya\u015flar\u0131 12 ile 65 aras\u0131nda olan herkesin DNA \u00f6rne\u011fi, parmak izi ve kan grubu bilgileri toplan\u0131p ar\u015fivleniyor.<\/p>\n<p>Sadece \u015fehirler, beldeler aras\u0131nda de\u011fil, semtler aras\u0131nda bile g\u00fcvenlik kontrol noktalar\u0131 olu\u015fturulmu\u015f. D\u0131\u015f d\u00fcnya ile irtibat zaten engellenmi\u015f durumda. Kim nereye gidiyor, kiminle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyor, ne diyor, ne al\u0131p sat\u0131yor an\u0131nda tespit edilmekte. G\u00fcn i\u00e7inde ayn\u0131 g\u00fczerg\u00e2htan iki defa ge\u00e7mek bile soru\u015fturma sebebi. Her an her yerde yan\u0131ba\u015f\u0131n\u0131zda bitiveren resm\u00ee veya sivil polislerin hi\u00e7bir gerek\u00e7e g\u00f6stermeden insanlar\u0131 sorgulama, tutuklama, \u00f6ld\u00fcrme yetkisi var. Sokak ortas\u0131nda, hapishanede, toplama kamplar\u0131nda \u00f6len ya da \u00f6ld\u00fcr\u00fclen yak\u0131nlar\u0131n\u0131z\u0131n nas\u0131l \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sorman\u0131z, otopsi yap\u0131lmas\u0131n\u0131 istemeniz, cenazesinde a\u011flaman\u0131z su\u00e7tur.<\/p>\n<p>Kimin kiminle evlenece\u011fine, hangi k\u0131yafetleri giyebilece\u011fine, ne \u00f6\u011frenece\u011fine, nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnece\u011fine, neye inanaca\u011f\u0131na, kad\u0131nlar\u0131n ka\u00e7 \u00e7ocuk do\u011furaca\u011f\u0131na devlet karar veriyor. Yeti\u015fkin erkekleri tutuklanm\u0131\u015f yahut \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f ailelere, rejimin belirledi\u011fi ve istihbarat elaman\u0131 olarak kulland\u0131\u011f\u0131 dini, dili, k\u00fclt\u00fcr\u00fc farkl\u0131 yabanc\u0131lar yerle\u015ftiriliyor.<\/p>\n<p>\u0130\u015fkence ve Katliamlarla S\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u0130\u015fgal<\/p>\n<p>Hay\u0131r, George Orwell\u2019\u0131n 1984 roman\u0131ndan uyarlanan filmin yeni bir versiyonundan bahsetmiyoruz. Anlatt\u0131klar\u0131m\u0131z \u015fu anda, 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk \u00e7eyre\u011fini idrak etti\u011fimiz bir zaman diliminde, 70 y\u0131ld\u0131r K\u0131z\u0131l \u00c7in i\u015fgali alt\u0131ndaki Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da ya\u015fan\u0131yor. Ger\u00e7i \u00c7inlilerin i\u015fgal ve s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirme politikas\u0131 1760\u2019taki ilk Man\u00e7ur istilas\u0131ndan beri devam ediyor. O tarihten bu yana Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki T\u00fcrkler en vah\u015fi y\u00f6ntemlerle bask\u0131ya, i\u015fkenceye, katliama, asimilasyona maruz kalm\u0131\u015flar. \u00d6ld\u00fcr\u00fclen, kendi topraklar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda mecburi ikamete t\u00e2bi tutulan, ba\u015fka \u00fclkelere ka\u00e7mak zorunda b\u0131rak\u0131lan milyonlarca M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk\u2019\u00fcn yerine yerle\u015ftirilen Han \u00c7inlileriyle b\u00f6lgenin demografik yap\u0131s\u0131 de\u011fi\u015ftirilmi\u015f. O kadar ki bir zamanlar sadece T\u00fcrklerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bu b\u00f6lgede, mesela Uygurlar\u0131n 1953\u2019te % 75 olan n\u00fcfus oran\u0131 2000 y\u0131l\u0131nda % 40\u2019a d\u00fc\u015ferken Han \u00c7inlilerinin oran\u0131 % 6\u2019dan % 45\u2019e \u00e7\u0131km\u0131\u015f. Bug\u00fcn Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki \u00fcniversitelerde okuyan her 100 \u00f6\u011frenciden 80\u2019inin, istihdam edilen her 100 memur ve i\u015f\u00e7iden ise 90\u2019\u0131n\u0131n Han \u00c7inlisi oldu\u011fu dikkate al\u0131n\u0131rsa T\u00fcrk n\u00fcfusunun daha da azalt\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n<p>Yeralt\u0131 zenginlikleri ve stratejik konumu sebebiyle b\u00f6lgeyi elde tutma politikas\u0131n\u0131 \u00c7in\u2019in neden bu kadar pervas\u0131z bir vah\u015fetle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlamam\u0131z i\u00e7in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da T\u00fcrklere y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131larda ba\u015frol\u00fc oynayan \u015fu Han \u00c7inlilerine bir parantez a\u00e7mam\u0131z gerekiyor. Han \u00c7inlisi, hem imparatorluk hem milliyet\u00e7i \u00c7in hem de Mao ve sonras\u0131 d\u00f6nemlerde farkl\u0131 etnisitelere mensup \u00c7inli kitleleri homojen bir yap\u0131ya kavu\u015fturmak yan\u0131nda T\u00fcrk d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 canl\u0131 tutmak i\u00e7in de y\u00f6netici kadro taraf\u0131ndan uydurulmu\u015f as\u0131ls\u0131z bir aidiyet nitelemesi. Han s\u00fclalesi \u00c7in\u2019in en eski, en uzun \u00f6m\u00fcrl\u00fc bir hanedan\u0131. \u00c7in imparatorlu\u011funa tarihte en parlak d\u00f6nemini ya\u015fatt\u0131\u011f\u0131na inan\u0131lan bu hanedan T\u00fcrkler taraf\u0131ndan ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f. Mao\u2019nun, \u201c\u00c7in milleti esas olarak Han milletidir.\u201d s\u00f6z\u00fcnden hareketle bug\u00fcn \u00c7inlilerin % 90\u2019\u0131 kendisini b\u00f6yle tan\u0131ml\u0131yor. Han \u00c7inlisi s\u0131fat\u0131n\u0131 ku\u015fanmakla rejim nezdinde imtiyazl\u0131, dokunulmaz bir stat\u00fc kazanan \u00c7inliler, bu stat\u00fcn\u00fcn \u015f\u00f6venist duygularla, kahramanl\u0131k zannedilen bir k\u0131y\u0131c\u0131l\u0131kla T\u00fcrkler\u2019den intikam almay\u0131, onlara her t\u00fcrl\u00fc zulm\u00fc reva g\u00f6rmeyi gerektirdi\u011fine inan\u0131yorlar.<\/p>\n<p>Orda Bir Kadim Yurt Var Uzakta\u2026<\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan, bu patolojik kinin ac\u0131mas\u0131z vah\u015feti, hi\u00e7bir insani \u00f6l\u00e7\u00fc tan\u0131mayan bir a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn talan\u0131 ile 300 y\u0131ld\u0131r tek ba\u015f\u0131na bo\u011fu\u015fuyor. 300 y\u0131ld\u0131r Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131lar\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 zulme b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya gibi biz de k\u00f6r sa\u011f\u0131r ve dilsiziz. Haritadaki g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc Anadolu\u2019yu and\u0131ran bu bir bu\u00e7uk milyon kilometrekarelik kadim T\u00fcrk yurdunu, g\u00f6z\u00fcm\u00fczden \u0131rak olunca g\u00f6nl\u00fcm\u00fczden de \u00e7\u0131karm\u0131\u015f, unutmu\u015f gibiyiz. Bir zamanlar pek \u00e7ok T\u00fcrk devletinin bu topraklarda h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc; Ka\u015fgarl\u0131 Mahmud\u2019un, Yusuf Has H\u00e2cib\u2019in, ilk M\u00fcsl\u00fcman T\u00fcrk hakan\u0131 olan Abd\u00fclkerim Satuk Bu\u011fra Han\u2019\u0131n bu topraklarda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilenlerimiz \u00e7ok az. Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131lar\u0131n 18. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131ndan itibaren ba\u015flayan i\u015fgallere kahramanca direndi\u011fini, milyonlarca \u015fehit verdi\u011fini, \u00fc\u00e7 defa devlet kurdu\u011funu tarih kitaplar\u0131m\u0131z yazm\u0131yor. Onca k\u0131r\u0131ma katliama ra\u011fmen bug\u00fcn dahi 3000 y\u0131ll\u0131k T\u00fcrk yurdunda en az 25 milyon Uygur\u2019un, say\u0131lar\u0131 1 milyonu a\u015fan Kazak, K\u0131rg\u0131z, \u00d6zbek, Tatar T\u00fcrk\u2019\u00fcn\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7o\u011fumuzun haberi yok. \u00c7in\u2019in d\u00fcnyaya kapatt\u0131\u011f\u0131 b\u00f6lgede neler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne \u00f6\u011frenmenin neredeyse imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu do\u011fru. Fakat bu, farkl\u0131 \u00fclkelerde sesini duyurmaya \u00e7al\u0131\u015fan Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 m\u00fcltecilerin feryad\u0131na olsun kulak vermemize engel de\u011fil.<\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n \u00f6zellikle 2016 A\u011fustos\u2019undan sonra, konvansiyonel usullerle son teknolojiyi harmanlayan \u00c7in taraf\u0131ndan bir \u201cistihbarat laboratuvar\u0131\u201dna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n malumu asl\u0131nda. D\u00fcnya egemenleri, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n y\u0131llard\u0131r \u201c\u00c7in i\u015fkencesi\u201dnin e\u011fitim ve uygulama alan\u0131 haline getirildi\u011fini, burada M\u00fcsl\u00fcman Uygurlara ya\u015fat\u0131lanlar\u0131n Orwell\u2019in Okyanusya\u2019s\u0131na rahmet okutacak vahamette oldu\u011funu pek\u00e2la biliyorlar. Fakat meseleyi insan haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131p \u00e7\u00f6zmek yerine, hep yapt\u0131klar\u0131 gibi \u00c7in\u2019le ili\u015fkilerinde ellerini g\u00fc\u00e7lendirecek bir koz olarak s\u00fcr\u00fcncemede b\u0131rakmay\u0131 tercih ediyorlar. Ba\u015fta ABD olmak \u00fczere, Almanya, Fransa ve \u0130ngiltere\u2019nin Uygur diasporas\u0131na verdi\u011fi s\u00f6zde destek ve ev sahipli\u011fi, yeri geldi\u011finde \u00c7in pazar\u0131na pey olarak s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131n\u0131n insanl\u0131k tarihindeki bu en a\u011f\u0131r, en uzun s\u00fcreli \u015fiddet uygulamas\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011fe mahk\u00fbm eden istismar\u0131nda, Do\u011fu T\u00fcrkistan d\u0131\u015f\u0131ndaki T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n denize d\u00fc\u015fen Uygurlar\u0131 y\u0131lana sar\u0131lmaya mecbur b\u0131rakan big\u00e2neli\u011fi b\u00fcy\u00fck rol oynuyor \u015f\u00fcphesiz. T\u00fcrk ve \u0130sl\u00e2m d\u00fcnyas\u0131 olarak bu insanl\u0131k su\u00e7una ses \u00e7\u0131karm\u0131yor, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da neler olup bitti\u011fini g\u00f6rmezlikten geliyoruz. Fakat biz b\u00f6yle susup g\u00f6zlerimizi ka\u00e7\u0131r\u0131r, oradaki mazlumlar\u0131n feryad\u0131na kulaklar\u0131m\u0131z\u0131 t\u0131karken de \u00c7in, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki zulm\u00fcn\u00fc art\u0131rarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n<p>Yeni Su\u00e7lar Yeni Cezalar \u00dcreten Bir Yasa<\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019dan yetmi\u015f y\u0131l \u00f6nce ka\u00e7\u0131p gelenlerle birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce gelen muhacirlerin oradayken maruz kald\u0131klar\u0131 zulme dair anlatt\u0131klar\u0131 t\u00fcyler \u00fcrpertici hik\u00e2yeler hep ayn\u0131. \u0130\u015fkence, gasp, asimilasyon, demografik yap\u0131ya m\u00fcdahale ve katliamlar b\u00fct\u00fcn h\u0131z\u0131yla ara vermeksizin devam ediyor. Eskisinden farkl\u0131 olarak yeni yasaklar, yeni su\u00e7lar ihdas edilmi\u015f.<\/p>\n<p>Mesela 1 Nisan 2017\u2019de y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren \u201cA\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar ve Ter\u00f6rle M\u00fccadele Yasas\u0131\u201d gere\u011fi Uygurca b\u00fct\u00fcn okul kademelerinde yasaklanm\u0131\u015f. Devlet televizyonunu izlememek, t\u00f6renlerde \u00c7inlilere \u00f6zg\u00fc k\u0131yafetler giymemek, T\u00fcrkiye\u2019yi ziyaret etmek, ay y\u0131ld\u0131zl\u0131 materyaller bulundurmak, videodan \u201cDirili\u015f Ertu\u011frul\u201d gibi, \u201cKurtlar Vadisi\u201d gibi dizileri seyretmek su\u00e7 say\u0131l\u0131r olmu\u015f. Karde\u015flik Projesi ad\u0131 alt\u0131nda her M\u00fcsl\u00fcman ailenin i\u00e7ine \u00c7inli bir erkek yerle\u015ftirilmi\u015f. Do\u011fum kontrol\u00fc uygulamas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde \u00e7ocuk kotas\u0131n\u0131 a\u015fan hamileliklerin ka\u00e7\u0131nc\u0131 ay\u0131nda olursa olsun k\u00fcrtajla sonland\u0131r\u0131lmas\u0131; k\u0131rsalda iki, \u015fehirlerde bir \u00e7ocuk sahibi kad\u0131nlar\u0131n k\u0131s\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 zorunlu hale getirilmi\u015f. Kota fazlas\u0131 do\u011fan bebekler bo\u011fularak \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, 5000 dolarlara kadar varan para cezas\u0131n\u0131 \u00f6deyemeyen anneleri hapse at\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Daha \u00f6nceden 20 ya\u015f\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fcklere, \u00f6\u011frencilere, memurlara getirilen cami, namaz, oru\u00e7, sakal yasa\u011f\u0131na ilaveten cami hocalar\u0131 camilerinin tepesine \u00c7in bayra\u011f\u0131, duvarlar\u0131na \u00fczerinde \u201cPartiyi sev, \u00fclkeni sev\u201d yazan flamalar asmakla; vaaz ve hutbelerinde \u00c7in y\u00f6netimini \u00f6vmek, \u00c7in tarz\u0131 sosyalizmi anlatmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc k\u0131l\u0131nm\u0131\u015flar. Sadece 2016 y\u0131l\u0131nda cemaat say\u0131s\u0131 15\u2019ten az oldu\u011fu veya sa\u011flam olmad\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle 3500 cami ve mescit ya ba\u015fka ama\u00e7lar i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r olmu\u015f ya da y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Yukarda zikretti\u011fimiz yasan\u0131n \u201cA\u015f\u0131r\u0131 dinci fikirlerin etkisinde kalmay\u0131, din\u00ee i\u00e7erikli vaaz ve tebli\u011fler dinlemeyi, dinin belirledi\u011fi eylem ve davran\u0131\u015flar\u0131 g\u00fcnl\u00fck hayatta sergilemeyi\u201d su\u00e7 sayan 3. maddesi uyar\u0131nca \u0130sl\u00e2m\u2019\u0131 \u00f6vmek, \u00f6\u011fretmeye ve yaymaya \u00e7al\u0131\u015fmak, insanlar\u0131 din\u00ee faaliyetlere kat\u0131lmaya davet ve te\u015fvik etmek, \u00e7ocuklara dini ve dindarl\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131racak isimler vermek, selam\u00fcn aleyk\u00fcm diyerek selamla\u015fmak yasaklanm\u0131\u015f. Evinde veya \u00fczerinde Kur\u2019an-\u0131 Kerim, \u0130sl\u00e2m\u00ee kitap, takke, seccade bulunduranlar tutuklanm\u0131\u015f. M\u00fcsl\u00fcman han\u0131mlar\u0131n tesett\u00fcr\u00fcne evi d\u0131\u015f\u0131nda izin verilmedi\u011fi gibi evlere yap\u0131lan bask\u0131nlarda da b\u00fct\u00fcn uzun giysileri diz alt\u0131ndan kesilerek k\u0131salt\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n<p>Yasan\u0131n din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden bahseden maddesinin hemen alt\u0131nda ise nik\u00e2h ve bo\u015fanma i\u015flemlerinin, miras taksiminin, cenaze ve d\u00fc\u011f\u00fcn merasimlerinin \u0130sl\u00e2m\u00ee usullere g\u00f6re yap\u0131lmas\u0131n\u0131n ve hel\u00e2l haram ay\u0131r\u0131m\u0131na gidilmesinin su\u00e7 oldu\u011fu yaz\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00d6lmekten De\u011fil Ya\u015famaktan Korkan \u0130nsanlar<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bu sa\u00e7ma sapan yasaklar, \u00c7in\u2019in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131 bo\u015faltmak i\u00e7in s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u015feytan\u00ee bir politikan\u0131n uygulamas\u0131ndan ibaret. Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131 halk\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrerek bo\u015falt\u0131yor, korkutup ka\u00e7\u0131rarak bo\u015falt\u0131yor, asimile ederek bo\u015falt\u0131yor, zorunlu g\u00f6\u00e7e t\u00e2bi tutarak bo\u015falt\u0131yor, n\u00fckleer denemelerini burada yaparak bo\u015falt\u0131yor. Oradaki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, can\u0131ndan mal\u0131ndan ba\u015fka iffetine ve onuruna dokunan al\u00e7ak\u00e7a m\u00fcdahaleler kar\u015f\u0131s\u0131ndaki hakl\u0131 tepkisini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya radikalizm yahut ter\u00f6rizm diye takdim ederek, onlar\u0131 DEA\u015e gibi proje \u00f6rg\u00fctlerin saf\u0131na iterek yaln\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131yor; Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n bu soylu m\u00fccadelesini desteksiz b\u0131rak\u0131p itibars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131yor. Bu y\u00fczdendir ki i\u015fkencelerden, hapislerden, s\u00fcrg\u00fcnlerden, cinayetlerden ge\u00e7tik, DNA \u00f6rnekleri al\u0131nd\u0131ktan sonra bir bahane ile \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcp otopsisine izin verilmeden bir gece yar\u0131s\u0131 polis g\u00f6zetiminde g\u00f6m\u00fclen M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n organlar\u0131n\u0131n pazarland\u0131\u011f\u0131na dair \u015f\u00fcpheleri sorgulamaya bile kimse yana\u015fm\u0131yor.<\/p>\n<p>\u00d6lmekten beter olan\u0131 ise son zamanlarda say\u0131lar\u0131 \u00e7o\u011falan ve \u00c7inlilerin \u201cIslah ve Terbiye Merkezi\u201d ad\u0131n\u0131 verdi\u011fi toplama kamplar\u0131ndaki i\u015fkencelere tahamm\u00fcl edebilmek. 2017 Nisan\u2019\u0131ndan beri sadece Ka\u015fgar\u2019daki 4 toplama kamp\u0131nda 120 bin Uygur T\u00fcrk\u2019\u00fcn\u00fcn i\u015fkenceye t\u00e2bi tutuldu\u011fu s\u00f6yleniyor. Benzer uygulamalar\u0131n ge\u00e7mi\u015fte de yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 muhacirlerin hemen hepsi \u201cBiz orada \u00f6lmekten de\u011fil, ya\u015famaktan korkuyorduk!\u201d diyorlar. Asl\u0131nda sadece bu s\u00f6z bile onlara reva g\u00f6r\u00fclen zulm\u00fcn \u015fiddetini anlatmaya, insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaybetmeyenlerin y\u00fcre\u011fini kanatmaya yetiyor.<\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcm\u00fc yaln\u0131z kendileri i\u00e7in de\u011fil, sevdikleri i\u00e7in de kurtulu\u015f g\u00f6r\u00fcp istemeye sevk eden bir \u00e7aresizli\u011fe en son birka\u00e7 ay evvel \u0130ngiliz BBC televizyonunun bir haber program\u0131nda \u015fahit olduk. BBC, \u0130ngiltere ba\u015fbakan\u0131 Theresa May\u2019in \u015eubat ba\u015f\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 \u00c7in ziyaretinden \u00f6nce, diplomatik pazarl\u0131kta avantaj sa\u011flayacak bir \u015fantaj konusu olmak \u00fczere Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki insan haklar\u0131 ihlallerini haber yapt\u0131. Programda T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 Abdurrahman Hasan\u2019\u0131n daha \u00f6nce videoya al\u0131nm\u0131\u015f konu\u015fmalar\u0131na da yer verilmi\u015fti. Abdurrahman Hasan, memlekette kalan 68 ya\u015f\u0131ndaki annesi Amine Mehmed ile 22 ya\u015f\u0131ndaki e\u015fi Tunsa G\u00fcl han\u0131m\u0131n, ger\u00e7ekte bir toplama kamp\u0131 olan Islah ve Terbiye Merkezinde tutuldu\u011funu, g\u00f6rd\u00fckleri i\u015fkenceyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce \u00f6lmeleri i\u00e7in dua etti\u011fini anlatt\u0131ktan sonra \u00c7inli yetkililere \u015f\u00f6yle sesleniyordu: \u201cKur\u015funun paras\u0131n\u0131 verece\u011fim; l\u00fctfen vurun onlar\u0131!\u201d<\/p>\n<p>Bu \u00e7a\u011fr\u0131 insanlara \u00f6l\u00fcmden beter ac\u0131lar \u00e7ektirildi\u011fini, onur k\u0131r\u0131c\u0131 i\u015fkenceler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131\u011f\u0131 kadar, insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131 ak\u0131l almaz bir ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131, bir al\u00e7akl\u0131\u011f\u0131 da if\u015fa ediyordu. Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi gereken M\u00fcsl\u00fcmanlar, genellikle diz \u00e7\u00f6kt\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f halde enselerine s\u0131k\u0131lan bir kur\u015funla infaz ediliyor ve bu kur\u015funun paras\u0131 \u201ckur\u015fun vergisi\u201d ad\u0131 alt\u0131nda yak\u0131nlar\u0131ndan al\u0131nmadan cenazenin g\u00f6m\u00fclmesine izin verilmiyor.<\/p>\n<p>Zulme R\u0131za Zul\u00fcmd\u00fcr<\/p>\n<p>Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki \u00c7in zulm\u00fcn\u00fc say\u0131p d\u00f6kmekle bitiremeyiz. Bunlara sadece \u00fcz\u00fcl\u00fcp hay\u0131flanmak, Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131ndan medet ummak yerine T\u00fcrk ve M\u00fcsl\u00fcman \u00e2lemi olarak ne yapabilirizin pe\u015fine d\u00fc\u015fmek l\u00e2z\u0131m. Bug\u00fcne kadar bizden hep \u00c7in\u2019in n\u00fcfus ve ekonomisinin \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019a sahip \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 halinde \u015fiddeti daha da art\u0131racak tepkisini, i\u015ftah kabartan pazar\u0131n\u0131 hesaba kat\u0131p susmam\u0131z gerekti\u011fi s\u00f6ylendi. Sustuk ama bu suskunlu\u011fumuz oradaki zulm\u00fc engellemedi. \u00c7in\u2019in her y\u0131l bir bahane ile yapt\u0131\u011f\u0131 katliamlar \u00fczerine bir avu\u00e7 muhacirin protesto g\u00f6sterileri, bizim medyam\u0131zda bile do\u011fru d\u00fcr\u00fcst haber olmam\u0131\u015fken \u00c7in y\u00f6netimince de k\u00e2le al\u0131nmad\u0131 elbette.<\/p>\n<p>Zul\u00fcmle payidar olunmaz. Do\u011fu T\u00fcrkistan, t\u0131pk\u0131 Sovyet i\u015fgalindeki Bat\u0131 T\u00fcrkistan gibi bir g\u00fcn kurtulacak. T\u00fcrkiye\u2019nin Sovyetler\u2019in da\u011f\u0131lmas\u0131 sonras\u0131ndaki haz\u0131rl\u0131ks\u0131zl\u0131\u011fa bir kere daha yakalanmamas\u0131 i\u00e7in Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131 \u201cmill\u00ee mesele\u201d haline getirmesi gerekiyor. Bu \u00e7er\u00e7evede \u00fcniversitelerimizde Do\u011fu T\u00fcrkistan davas\u0131n\u0131 \u00e7e\u015fitli y\u00f6nleriyle ele alan, \u00f6zellikle b\u00f6lgenin eski n\u00fcfus ve m\u00fclkiyet bilgilerini ar\u015fivleyen birimler olu\u015fturulabilir. Orta \u00f6\u011fretim m\u00fcfredat\u0131na Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n tarihi eklenebilir. Hemen her \u015fehrimizde ya\u015fayan Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 muhacirlere, ya\u015fay\u0131p \u015fahit olduklar\u0131 mezalim ve m\u00fccadeleyi okullardaki \u00f6\u011frencilere anlatmas\u0131 i\u00e7in imk\u00e2n sa\u011flanabilir. Muadili \u00fcr\u00fcnlere nispetle \u00c7in mallar\u0131ndaki ucuzlu\u011fun Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n s\u00f6m\u00fcr\u00fclen eme\u011fi, kan\u0131, can\u0131 ve g\u00f6zya\u015f\u0131 pahas\u0131 ile tolere edildi\u011fi anlat\u0131larak \u00fclkemizle beraber di\u011fer M\u00fcsl\u00fcman \u00fclkelerde de \u00c7in mallar\u0131na boykot yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131labilir. \u00c7e\u015fitli desteklerle Do\u011fu T\u00fcrkistan dram\u0131n\u0131 anlatan romanlar\u0131n yaz\u0131lmas\u0131, filmlerin \u00e7ekilmesi te\u015fvik edilebilir.<\/p>\n<p>D\u0131\u015far\u0131da ise hem aralar\u0131ndaki ihtilaf\u0131 giderip birlik olmalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak hem de Bat\u0131l\u0131 emperyalist devletlerin istismar\u0131ndan kurtarmak i\u00e7in farkl\u0131 \u00fclkelerde faaliyet g\u00f6ren Uygur diasporas\u0131 \u0130stanbul merkezli bir \u00e7at\u0131 te\u015fkilat alt\u0131nda toplanabilir. D\u00fcnyadaki Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 b\u00fct\u00fcn muhacirlerin tek arzusu memlekette kalan yak\u0131nlar\u0131yla haberle\u015febilmek. Kimi ana babas\u0131n\u0131, kimi e\u015fini, kimi evlad\u0131n\u0131 orada b\u0131rakm\u0131\u015f ve y\u0131llard\u0131r birbirlerinden haber alam\u0131yorlar. En a\u011f\u0131r su\u00e7lar\u0131 i\u015flemi\u015f mahk\u00fbmlar\u0131n bile aileleriyle g\u00f6r\u00fc\u015fme hakk\u0131 var. T\u00fcrkiye, gerekiyorsa uluslararas\u0131 \u00f6rg\u00fctleri de devreye sokarak Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 karde\u015flerimizin bu en masum, en do\u011fal taleplerini kar\u015f\u0131lamak, bir kere olsun seslerini birbirlerine duyurmak i\u00e7in giri\u015fimde bulunabilir.<\/p>\n<p>H\u00e2s\u0131l\u0131 bu zulme dur demek i\u00e7in bir yerlerden ba\u015flay\u0131p bir \u015feyler yapmal\u0131. N\u00fcfusuna, ordusuna, silah\u0131na ekonomisine, teknolojisine ald\u0131rmadan zalime meydan okumal\u0131. Unutulmamal\u0131d\u0131r ki d\u00fcnyan\u0131n en zalim, en ac\u0131mas\u0131z insanlar\u0131 ayn\u0131 zamanda en korkak insanlar\u0131d\u0131r. Ve zulme r\u0131za zul\u00fcmd\u00fcr.<br \/>\nDO\u011eU T\u00dcRK\u0130STAN\u2019IN MAKUS TAR\u0130H\u0130<\/p>\n<p>Tarihini M.\u00d6. 2. y\u00fczy\u0131ldan itibaren takip edebildi\u011fimiz Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da o tarihten 18. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131na kadar Hun, Tabga\u00e7, G\u00f6kt\u00fcrk, Uygur, Karahanl\u0131 devletleriyle Cengiz ve \u00c7a\u011fatay hanedan\u0131 h\u00fck\u00fcm s\u00fcrd\u00fc. 1760\u2019daki ilk Man\u00e7ur istilas\u0131 muhtelif kurtulu\u015f harekatlar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan 105 y\u0131l sonra Mehmed Yakub Bey\u2019in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki \u201c\u015eark\u00ee T\u00fcrkistan Devleti\u201dnin kurulmas\u0131yla k\u0131r\u0131ld\u0131. Mehmet Yakub Bey 1870\u2019te \u0130stanbul\u2019a g\u00f6nderdi\u011fi bir heyetle Sultan Abd\u00fclaziz\u2019e biat etti\u011fini bildirdi. Osmanl\u0131lardan hem Abd\u00fclaziz, hem 2. Abd\u00fclhamid zaman\u0131nda asker\u00ee yard\u0131m ald\u0131, bu padi\u015fahlar ad\u0131na para bast\u0131r\u0131p hutbe okuttu. Fakat Ruslarla Man\u00e7urlar\u0131n anla\u015fmas\u0131 \u00fczerine bu devlet 14 y\u0131l sonra y\u0131k\u0131ld\u0131 ve Do\u011fu T\u00fcrkistan 1911\u2019de sona erecek ikinci Man\u00e7ur istilas\u0131na maruz kald\u0131. Bu d\u00f6nemde Do\u011fu T\u00fcrkistan \u00c7in\u2019in bir eyaleti kabul edilerek \u015fehirlerinin T\u00fcrk\u00e7e adlar\u0131 de\u011fi\u015ftirildi, T\u00fcrk \u0130slam mimarisiyle in\u015fa edilmi\u015f b\u00fct\u00fcn binalar y\u0131k\u0131ld\u0131. 1911\u2019de \u00c7in-Man\u00e7ur \u0130mparatorlu\u011fu devrildi ama Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019\u0131n makus talihi de\u011fi\u015fmedi. Devlet bo\u015flu\u011fundan yararlanan Umumi Valiler, bu b\u00f6lgeyi keyiflerince ya\u011fma edilecek bir talan sahas\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcp 1933\u2019e kadar s\u00f6m\u00fcrd\u00fcler. Valilerin biri di\u011ferini \u00f6ld\u00fcrt\u00fcp yerine ge\u00e7iyor fakat zul\u00fcmde gelen gideni arat\u0131yordu. Kumul\u2019da Hoca Niyaz \u00f6nderli\u011finde ayaklanan T\u00fcrkler 12 Kas\u0131m 1933\u2019te ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ilan ederek \u201c\u015eark\u00ee T\u00fcrkistan \u0130sl\u00e2m Cumhuriyetini\u201d kurdular. Ancak bu Cumhuriyet de k\u0131sm\u00ee Sovyet i\u015fgali ve m\u00fcdahalesiyle b\u00f6lgede tam bir hakimiyet kuramadan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 1944\u2019e kadar Ruslar\u0131n h\u00fckumet orta\u011f\u0131 gibi s\u00fcrd\u00fcrebildi. 1944\u2019te II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda yenilen Ruslar\u0131n Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019dan \u00e7ekilmesi \u00fczerine yeni ad\u0131yla \u00c7in Cumhuriyeti veya Milliyet\u00e7i \u00c7in hi\u00e7 vakit kaybetmeden b\u00f6lgeye sald\u0131rd\u0131. T\u00fcrkler, Osman Batur gibi m\u00fccahitlerin \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir ayaklanma ile ayn\u0131 y\u0131l Ali Han T\u00f6re\u2019nin liderli\u011finde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kez \u201cM\u00fcstakil \u015eark\u00ee T\u00fcrkistan Cumhuriyeti\u201dni kurarak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131 i\u00e7in \u00c7in h\u00fckumetiyle g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ba\u015flad\u0131lar. \u00c7inlilerin \u201ckarma bir eyalet h\u00fckumeti\u201d teklifine uzun s\u00fcre kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131larsa da destek s\u00f6z\u00fc veren Ruslar\u0131n ihaneti \u00fczerine 1946\u2019da bu modele raz\u0131 olmak zorunda kald\u0131lar. Bu durum 1949 \u00c7in devrimine kadar devam etti. Ayn\u0131 y\u0131l\u0131n sonunda K\u0131z\u0131l \u00c7in Ordusu Kumul\u2019dan Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019a girdi. \u201cYap\u0131lan zul\u00fcmlerden dolay\u0131 size bor\u00e7luyuz. Borcumuzu \u00f6demek ve yaralar\u0131n\u0131z\u0131 sarmak i\u00e7in geliyoruz\u201d dedikleri i\u00e7in yerli halk taraf\u0131ndan tepkiyle kar\u015f\u0131lanmad\u0131lar. Asl\u0131nda devlete tam h\u00e2kim olamad\u0131klar\u0131 b\u00f6yle bir d\u00f6nemde 80 bin ki\u015filik T\u00fcrkistan ordusundan korkuyorlard\u0131. Nitekim k\u0131sa zamanda bu orduyu da\u011f\u0131t\u0131p silahlar\u0131n\u0131 ald\u0131ktan sonra b\u00fcy\u00fck katliamlara giri\u015ftiler. 1952\u2019de \u00e7o\u011funlu\u011fu din adam\u0131, \u00e2lim ve kanaat \u00f6nderi 120 bin ki\u015fiyi idam ettiler.<\/p>\n<p>Sadece bu son i\u015fgal d\u00f6neminde, yani 1949\u2019dan bu yana 10 milyon Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131\u2019n\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc tahmin ediliyor. Bir o kadar\u0131n\u0131n da Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019dan ka\u00e7arak farkl\u0131 \u00fclkelere iltica etti\u011fi bilinmekte. \u00c7in, kuzeybat\u0131s\u0131ndaki bu en eski T\u00fcrk yurdunu Xinjiang (\u015eincan), yani \u201cyeni s\u00f6m\u00fcrge\u201d yapabilmek i\u00e7in d\u00fcn oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de yeni i\u015fkence ve katliam y\u00f6ntemleri bulup geli\u015ftirmeye devam ediyor.<\/p>\n<p>Kaynak:http:\/\/www.edebifikir.com\/orada\/cin-iskencesinin-egitim-ve-uygulama-laboratuvari-dogu-turkistan.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ali Yurtgezen Devlet veya rejimin potansiyel su\u00e7lu ilan etti\u011fi i\u00e7in 7\/24 g\u00f6zetim alt\u0131nda tuttu\u011fu bir halk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Ya\u015fad\u0131klar\u0131 co\u011frafyan\u0131n b\u00fct\u00fcn cadde, sokak ve kapal\u0131 alanlar\u0131na y\u00fcz tarama sistemine sahip kameralar yerle\u015ftirilmi\u015f. Cep telefonlar\u0131na, bilgisayarlara, banka ve al\u0131\u015fveri\u015f kartlar\u0131na zorunlu takip programlar\u0131 y\u00fcklenmi\u015f. Ya\u015flar\u0131 12 ile 65 aras\u0131nda olan herkesin DNA \u00f6rne\u011fi, parmak izi ve kan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25],"tags":[],"class_list":["post-1916","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uygur-haber"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1916","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1916"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1916\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1919,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1916\/revisions\/1919"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1916"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1916"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/akademiye.org\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1916"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}