![\"\"](\"http:\/\/akademiye.org\/tr\/wp-content\/uploads\/2018\/07\/37368348_1989469871366139_3019812353588854784_n-400x267.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u00c7in\u2019in kuzey bat\u0131s\u0131nda yer alan,\u00c7in\u2019in Xinjang olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ve M\u00fcsl\u00fcman Uygur ve Kazaklar\u0131n \u00e7o\u011funlukta ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019 b\u00f6lgesinde y\u00fcz binlerce insan\u0131n\u00a0 hapsedildi\u011fi toplu ve gizlice \u201cyeniden e\u011fitim kamplar\u0131\u201d Kazakistan Mahkemesindeki bir yarg\u0131lama esnas\u0131nda g\u00fcndeme getirildi ve mahkeme zab\u0131tlar\u0131nda da yer ald\u0131.<\/span><\/p>\n Kazakistan Mahkemesinde ortaya \u00e7\u0131kan bu yeni ve \u00e7arp\u0131c\u0131 durum Kazakistan\u00a0 ile\u00a0 \u00c7in aras\u0131ndaki ili\u015fkilerde yeni bir safha a\u00e7\u0131yor.\u00a0 \u00a0Astane ile Pekin aras\u0131ndaki ili\u015fkilerini \u00e7ok yak\u0131ndan ilgilendiren bir davan\u0131n odak noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor ve \u00fclkenin Pekin\u2019le olan ba\u011flar\u0131n\u0131 test ediyor.\u00a0 Kazakistan Mahkemesinde iki \u00fclke ili\u015fkilerinde yeni bir sorunun patlamas\u0131na sebep olaca\u011f\u0131 tahmin edilen bu davan\u0131n ana konusu \u00c7in uyruklu olan ve Cin\u2019in Uygur \u00d6zerk b\u00f6lgesinde ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcman kazak T\u00fcrk\u00fc Sayrag\u00fcl Savutbayo\u011flu\u2019nun 2 \u00e7ocu\u011fu ile birlikte Kazakistan s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 yasa d\u0131\u015f\u0131 yollarla ge\u00e7erek Kazakistan\u2019a s\u0131\u011f\u0131nmakla su\u00e7lanarak yarg\u0131lanmas\u0131 ve Kazak san\u0131\u011f\u0131n \u00c7in\u2019in Kazaklar ve Uygurlara kar\u015f\u0131 bask\u0131 ve zul\u00fcmlerini anlatmas\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ancak, bu davada en \u00e7ok dikkat \u00e7eken husus ise San\u0131k olarak yarg\u0131lanan 41 ya\u015f\u0131ndaki Sayrag\u00fcl Savutbayo\u011flu\u2019nun \u00fclkesinde \u00c7in\u2019in yeniden E\u011fitim Merkeze ad\u0131 ile d\u00fcnyadan giziledi\u011fi Toplu Cezaland\u0131rma Kampa ve burada tutulanlar\u0131n zorla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ve onlara fiziki ve piskolojik bask\u0131 uygulamalar\u0131 ile ilgili Mahkemede verdi\u011fi ifadeleri olu\u015fturuyor.<\/p>\n ekin, Ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 Unsurlar Olarak Tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlara Kar\u015f\u0131 Yeni Sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n H\u0131z\u0131n\u0131 Artt\u0131rd\u0131.<\/strong><\/p>\n \u00c7in\u2019in Uygur b\u00f6lgesi genelinde a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 bu Toplu Cezaland\u0131rma kamplar\u0131nda a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak M\u00fcsl\u00fcman etnik az\u0131nl\u0131k olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 M\u00fcsl\u00fcman Uygur ve Kazak T\u00fcrklerini hapsetti\u011fi biliniyor. Benim Kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m Kampta En Az 2 Bin 500 Kazak Vard\u0131<\/strong> Sayrag\u00fcl : \u00c7in E\u011fitim Kamp\u0131 Diyor.Ama Bu kamplar Da\u011f Ba\u015f\u0131ndaki Hapishaneden Farks\u0131z<\/strong><\/p>\n Mahkeme\u2019de a\u00e7\u0131klamalarda bulunan\u00a0 Sayrag\u00fcl Sauytbayo\u011flu Mahkemede \u00c7inli yetkililerin kendisinin ve ailesinin vatanda\u015fl\u0131k ald\u0131klar\u0131 Kazakistan\u2019a girmesine asla izin verilmeyece\u011fini s\u00f6yledi\u011fini ifade ederek \u015f\u00f6yle konu\u015ftu ; \u201c \u00c7in y\u00f6netimi bu kamplar\u0131 E\u011fitim Merkezi olarak adland\u0131r\u0131yor.Ancak, bu kamplar \u0131ss\u0131z ve uzak da\u011f ba\u015f\u0131ndaki Politik Mahkumlar\u0131n Kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 Hapishaneden Farks\u0131zd\u0131r. \u00c7in,kald\u0131\u011f\u0131m kampta beni zorla\u00a0 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131.Korkumdan ve daha fazla bask\u0131ya u\u011framamak i\u00e7in mecburen bu emre boyun e\u011fdim. D\u00fcnya Kazaklar\u0131n\u0131n ana vatan\u0131 olan Kazakistan\u2019a \u00fclkemdeki bask\u0131 ve zul\u00fcmden dolay\u0131 s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f bulunuyorum. Mahkemenin beni ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131 \u00c7in\u2019e geri g\u00f6ndermemesi yolunda karar vermesini talep ediyorum. Beni \u00c7in\u2019i iade etti\u011finiz taktirde benim yine bu Toplu Ceza Kamplar\u0131na kapatacaklard\u0131r. Ayr\u0131ca, Mahkemenizde bu kamplar ile ilgili verdi\u011fim\u00a0 a\u00e7\u0131k ifadelerimden dolay\u0131 \u00c7in y\u00f6netimi beni devlet s\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vurmakla itham ederek cezaland\u0131racakt\u0131r.\u00a0 \u00c7inli yetkililerin bask\u0131c\u0131 politikalar\u0131na bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yoldan tepki g\u00f6stermek ve bu konuda \u015fikayette bulunmak Ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131,B\u00f6l\u00fcc\u00fc ve A\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 D\u00fc\u015f\u00fcncelere sahip olmak ve devletin g\u00fcvenli\u011fini tehdit etmek olarak tan\u0131mlan\u0131yor a\u011f\u0131r\u00a0 cezalara \u00e7arpt\u0131r\u0131lmam\u0131za\u00a0 sebep olacakt\u0131r. Benim gibi \u00c7in\u2019in bask\u0131lar\u0131ndan \u015fikayet ederek Kazakistan\u2019a bu \u00dclkede ya\u015fayan Akrabalar\u0131n\u0131n yan\u0131na s\u0131\u011f\u0131nan ve iltica eden biri olarakKazakistan\u2019a\u00a0 kabul edilmemi talep ediyorum.\u201d\u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n Sayragul Savutbay\u2019in E\u015fi Veli \u0130slam : E\u015fimle Aylard\u0131r Haber alam\u0131yorum.<\/strong> Av.Kuspanov : M\u00fcvekkilim \u0130ade Edilirse Hemen\u00a0 Katledilece\u011fi \u0130htimal\u0131 Y\u00fcksek<\/b> Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki Kazaklar\u0131n durumu,\u00c7in\u2019in \u00d6nde gelen ekonomik orta\u011f\u0131 olan Kazakistan i\u00e7in utan\u00e7 verici.<\/strong> Kazak Aktivist Mambetalin : Bu Dava \u00c7in-Kazak \u0130li\u015fkilerinin Olgunlu\u011fu Konusunda B\u00fcy\u00fck Bir Test<\/strong> B\u00f6lge\u2019de Yakla\u015f\u0131k 1,5 Milyon M\u00fcsl\u00fcman Kazak Ya\u015famaktad\u0131r<\/strong> \u00c7in bask\u0131s\u0131 ve soyk\u0131r\u0131m\u0131\u00a0 Tibet Canisi \u00c7in Cuvenggou Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019a Atanmas\u0131 ile\u00a0 Zirve Yapamaya Ba\u015flad\u0131<\/strong><\/p>\n Tibet\u2019teki sald\u0131rgan tutumu ve a\u015f\u0131r\u0131 bask\u0131c\u0131 uygulamalar\u0131 ile \u00f6ne \u00e7\u0131kan ve Tibet Canisi olaraak an\u0131lan\u00a0 \u00c7in \u00c7uvengou adl\u0131 bir \u00c7KP.\u00dcyesi 2016 y\u0131l\u0131n\u0131n A\u011fustos ay\u0131nda Pekin taraf\u0131ndan Urum\u00e7i\u2019ye B\u00f6lgesel \u00c7KP genel Sekreteri olarak atand\u0131 ve Tibette oldu\u011fu gibi ac\u0131mas\u0131z ve bask\u0131c\u0131 Uygulamalar\u0131n\u0131 de burada uygulamaya ba\u015flad\u0131. \u00c7e\u015fitli bahaneler ve gerek\u00e7eler \u00f6ne s\u00fcrerek M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kitlesel olarak g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131 ve yeniden e\u011fitim Merkezleri ad\u0131 ile \u00fclke genelinde a\u00e7t\u0131klar\u0131 Toplu Cezaland\u0131rma Kamplar\u0131na hapsetmeye ba\u015flad\u0131 ve b\u00f6lgedeki k\u0131sm\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri de ortadan kald\u0131rd\u0131.
\n\u00c7inli yetkililer, bu t\u00fcr tesislerin\u2019Toplu Cezaland\u0131rma Kamplar\u0131n\u0131 \u015fimdiye kadar inkar ediyor ve resmi olarak bu kamplar\u0131n varl\u0131klar\u0131n\u0131 kabul etmiyor Ancak,\u00a0 \u00c7in\u2019in resmi belgelerinden hem de bu kamplardan kurtulan veya ka\u00e7anlar\u0131n ifadeleri bu \u00c7in Nazi Kamplar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k ve net olarak kan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n
\nSaayrag\u00fcl Savutbayk\u0131z\u0131 \u00c7in devletinin eski bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 olarak kapat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu s\u00f6zde \u2018 E\u011fitim Kamp\u0131\u2019 hakk\u0131nda anlatt\u0131klar\u0131n\u0131n do\u011fru oldu\u011funa yemin ederek verdi\u011fi ifadeler ve Yarg\u0131\u00e7lar\u0131n sordu\u011fu yakla\u015f\u0131k izleyicilerin huzurunda cevaplar verdi ve kendisi ile birlikte en az 2 bin 500 etnik M\u00fcsl\u00fcman Kazak\u2019\u0131n da bu kamplarda tutuklu bulundu\u011funu\u00a0 a\u00e7\u0131klad\u0131.<\/p>\n
\n\u00c7in\u2019deki \u00c7in Toplamaa kamplar\u0131nda kalan ve bir s\u00fcre \u00f6nce ka\u00e7ak yollardan Kazakistan\u2019a s\u0131\u011f\u0131nan Sayrag\u00fcl Sauytbay\u2019\u0131n e\u015fi Wali \u0130slam, e\u015finin birka\u00e7 ayd\u0131r \u00e7ocuklar\u0131 ile birlikte bir devlet anaokulu iken,yeniden e\u011fitim merkezine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen yeniden E\u011fitim Merkezi\u2019ne hapsedildikten sonra e\u015fi ve \u00e7ocuklar\u0131 ile aylard\u0131r haberle\u015femediklerini ve bier birlerinden habers\u0131z kald\u0131klar\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
\nFrans\u0131z Haber Ajans\u0131 ( AFP\u2019)\u2019na konu\u015fan Sayrag\u00fcl\u2019un Avukat\u0131 Abzal Kuspanov \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi ; \u201d Savutbay ve \u00e7ocuklar\u0131ndan olu\u015fan Aile, bu y\u0131l\u0131n Nisan ay\u0131nda s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 ge\u00e7erek Uygur b\u00f6lgesine geldiler. Ve yak\u0131nlar\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc. \u00c7in Y\u00f6netimine ba\u011fl\u0131 Gizli Polis 21 May\u0131s\u2019ta onlar\u0131 tutuklad\u0131.
\nSauytbay\u2019\u0131n avukat\u0131 Abzal Kuspanov, m\u00fcvekkilinin ifadesini, 13 ya\u015f\u0131ndaki k\u0131z\u0131n\u0131n polis taraf\u0131ndan iskemleye yerle\u015ftirildi\u011fi s\u0131rada \u00e7aresizce a\u011flamas\u0131 ile\u00a0 onun korku dolu\u00a0 bak\u0131\u015flar\u0131 ve y\u00fcz ifadesi ile\u00a0 s\u00f6yledi\u011fi\u00a0 s\u00f6zler\u00a0 onlar\u0131n \u00c7in\u2019e geri iade edilirse onlar\u0131 bekleyen zorluklar ve korkun\u00e7 akibetleri hakk\u0131nda yeterli bir kan\u0131t oldu\u011funu belirtti.
\nAv.Kuspanov\u00a0 konu\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc ; M\u00fcvekkilim Sahte belgeleri kullanarak s\u0131n\u0131r\u0131 ge\u00e7ti\u011fini inkar etmiyor ve bu su\u00e7lamay\u0131 zaten mahkemede kabul etmi\u015f bulunuyor. Bu su\u00e7tan dolay\u0131 verilecek cezay\u0131\u00a0 pe\u015finen kabul ediyoruz.Ancak,\u00c7in Makamlar\u0131n\u0131n devlet s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 ihlal ederek bir su\u00e7 i\u015fledi\u011fimiz yolundaki iddialar\u0131n\u0131 kabul etmiyoruz..Bizim Mahkemeden iste\u011fimiz m\u00fcvekkilimin \u00c7in\u2019e geri verilmemesidir. M\u00fcvekkilim \u00c7in\u2019e geri verilirse onun \u00e7ok k\u0131sa bir zaman sonra\u00a0 kesin olarak yok edilebilece\u011fi\u00a0 iht\u0131mal\u0131\u00a0 \u00e7ok y\u00fcksektir.\u00a0 \u201d Dedi.<\/p>\n
\nKazakistan \u00c7in\u2019in \u015eanghay \u0130\u015fbirli\u011fi \u00f6rg\u00fct\u00fc i\u00e7indeki \u00f6nemli bir orta\u011f\u0131 ve Orta Asya Cumhuriyetleri i\u00e7erisinde \u00c7in\u2019in \u00f6nde gelen ekonomik paratneri ve\u00a0 \u00f6nemli bir \u00fclke olarak dikkat \u00e7ekiyor. Kazakistan y\u00f6netimi Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019daki Kazaklar\u0131n durumu konusunda Pekin ile a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde y\u00fczle\u015fmekte teredd\u00fctl\u00fc ancak,kamu oyundan gelen a\u011f\u0131r bask\u0131lar sonucunda bu konuya el atmak ve \u00c7in ile m\u00fczakere etmeye\u00a0 ba\u015flam\u0131\u015f bulunuyor.
\n\u00c7in, petrol zengini Kazakistan\u2019\u0131, Avrupa ve Asya aras\u0131ndaki karayolu ticaret yollar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmeyi ama\u00e7layan trilyon dolarl\u0131k \u201cBir Ku\u015fak \u2013 Yol \u201c projesinin \u00f6nemli bir orta\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyor.
\n\u015eimdiye kadar Pekin, Kazakistan Mahkemesinde kendilerine y\u00f6neltilen iddialara kar\u015f\u0131 sessiz kalmay\u0131 tercih etti.Duru\u015fmay\u0131 izleyen iki \u00c7inli diplomat da insan haklar\u0131\u00a0 uzman, aktivist ve gazetecilerin sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlamay\u0131 reddetti.Ancak \u00c7in\u2019den devasa yat\u0131r\u0131mlar bekleyen Kazakistan, Sayrag\u00fcl Sauytbay ba\u015fta \u00c7in zulm\u00fcne u\u011frayan\u00a0 \u00c7in vatanda\u015f\u0131 etnik Kazak Boyda\u015flar\u0131n\u0131n haklar\u0131n\u0131 aramak ve\u00a0bu temel insani\u00a0 haklar\u0131n\u0131\u00a0 kullanabilmelerini\u00a0\u00a0sa\u011flamak konusunda yine de \u00e7ekingen durumunu devam ettiriyor ve kendisinin bu meselede\u00a0 s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 ve k\u00f6t\u00fc bir konumda bulundu\u011funu tav\u0131rlar\u0131 ile ortaya koyuyor.
\nKazakistan Kamuoyunun bask\u0131s\u0131 ile Kazakistan d\u0131\u015fi\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131, b\u00f6lgedeki Kazak vatanda\u015flar\u0131n\u0131n g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u201ctarafs\u0131z ve adil bir \u015fekilde g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n
\nKazakistan\u2019da\u00a0 insan haklar\u0131 ve siyasi eylemci olarak tan\u0131nan Serikzhan Mambetalin, Sareg\u00fcl Savutbay davas\u0131n\u0131n ve duru\u015fmalarda tak\u0131n\u0131lacak tav\u0131rlar\u0131n \u201cKazakistan-\u00c7in ili\u015fkilerinin olgunlu\u011fu\u201d\u00a0 konusunda\u00a0 \u00f6nemli bir test oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131. Ancak Kazakistan\u2019daki Do\u011fu T\u00fcrkistanl\u0131 Kazak\u00a0 diasporas\u0131 mensuplar\u0131 Sareg\u00fcl ve \u00c7ocuklar\u0131n\u0131n \u00c7in\u2019e geri vermesi durumunda Kazakistan H\u00fck\u00fcmetinin\u00a0 kendi halk\u0131n\u0131 koruyamaz bir duruma d\u00fc\u015fece\u011fini ve bunu bizzat kendilerinin dile getirece\u011fini \u201c ifade ediyorlar<\/p>\n
\nDo\u011fu T\u00fcrkistan b\u00f6lgesi\u2019nde Uygurlardan sonraki en kalabal\u0131k etnik unsur M\u00fcsl\u00fcman Kazaklar olup,b\u00f6lgenin kuzey b\u00f6lgesinde \u00e7o\u011funluk olarak ya\u015f\u0131yorlar ve n\u00fcfuslar\u0131n\u0131n da yakla\u015f\u0131k 1,5 civar\u0131nda oldu\u011fu tahmin ediliyor. \u00c7in y\u00f6netimi ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131la kadar Etnik Kazaklara Uygurlara yapt\u0131klar\u0131\u00a0 kadar sert bask\u0131 uygulam\u0131yordu. \u00c7in y\u00f6netimi Uygurlara yap\u0131lan a\u015f\u0131r\u0131 devlet bask\u0131s\u0131ndan ve b\u00f6lgedeki bir\u00e7ok b\u00f6lgede demografik \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturan Kazaklara bask\u0131 ve z\u00fclmetmekten \u00f6zenle ka\u00e7\u0131nd\u0131lar. Uygurlardan farkl\u0131 olarak, etnik Kazaklar \u00c7in ile tarihi vatanlar\u0131 aras\u0131nda \u00f6zg\u00fcrce serbest\u00e7e hareket etmelerine m\u00fcsaade ettiler.
\nOrta Asya \u00fclkesinin 1991\u2019deki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan bu yana Do\u011fu T\u00fcrkistan\u2019da ya\u015fayan yakla\u015f\u0131k 200.000 ki\u015fi Kazak\u00a0 Kazakistan vatanda\u015f\u0131 oldu. Ancak,son 2 y\u0131ld\u0131r \u00c7in y\u00f6netimi Kazaklara tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bu ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 uygulamay\u0131 sona erdirdi ve Kazaklara da aynen Uygurlara oldu\u011fu gibi bask\u0131 ve a\u015f\u0131r\u0131 zulme ba\u015flad\u0131lar.<\/p>\n
\nYeni \u00c7KP.genel Sekreteri \u00c7in,2016 sonlar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman az\u0131nl\u0131klar\u0131n pasaportlar\u0131na el koymaya ve yurt d\u0131\u015f\u0131n\u0131 seyahatlerini yasaklad\u0131. Ayr\u0131ca daha \u00f6nce ne sebeple olursa olsun yurt d\u0131\u015f\u0131nda bulunan Uygur ve Kazaklar\u0131 \u00fclkeye geri \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. B\u00f6lgede \u015fimdiye kadar e\u015fi g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir bir bask\u0131 ve zul\u00fcm uygulanmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n\n